Bir başka maddeye göre de: Soruşturma ve kovuşturma işlemleri sırasında ses veya görüntüleri yetkisiz olarak kayda almak da suç teşkil etmektedir. Evet haciz işlemi bir soruşturma, kovuşturma değildir ama hukuki bir işlem olmakla (mesela keşiflerde gizli kayıt suç teşkil etmekle) haciz sırasında da gizli kayıt yapılması suç teşkil eder. Şimdi gizli kayıtların mevcut durumla ilgili olarak değerlendirilmesi gerekirken, mesela bir saldırı anında, tehdit durumunda ani gelişen hallerde yapılan kaydın suç teşkil etmeyeceği gibi istisnai halleri bulunmakla birlikte benim okuyucuma söyleyeceğim husus şudur: Haciz kamu görevlisi bir memur tarafından yapılır. Borçlu tutanağı imzalamaz ise heyet tarafından imzalanır, borçlunun imzadan çekindiği tutanak altına alınır ve işlem tamamlanır.

Şimdi dükkanımıza ulaşım adeta kesildi, bazı işyerleri kapandı ama bizim işyerimiz için kira artırım talebi geldi. Doğrusu işyeri konusunda kira belirlemesi için mutlaka kira arttırımından söz edilmez. Bu gibi hususlar için yasa hükmü şöyle: "Sözleşmenin yapıldığı sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durum, borçludan kaynaklanmayan bir sebeple ortaya çıkar ve sözleşmenin yapıldığı sırada mevcut olguları, kendisinden ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine değiştirir ve borçlu da borcunu henüz ifa etmemiş veya ifanın aşırı ölçüde güçleşmesinden doğan haklarını saklı tutarak ifa etmiş olursa borçlu, hakimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme, bu mümkün olmadığı takdirde sözleşmeden dönme hakkına sahiptir." Şimdi burada görülen o ki, kiracının bir kusuru bulunmadığı bir durumla, işyerinin iş kapasitesi elbette azalmıştır.

Bugün mahkemeler duruşmaya ortalama 40 dosya ile çıkıyor. Bir de bilirkişi olarak hukukçu bilirkişi tayini hata olarak değerlendirilmektedir. Zaten hukukçu bilirkişi "nitelikli hesaplama uzmanı" olarak görevlendirilir. Ancak bilirkişi heyeti içinde hukukçu bilirkişinin varlığı önemlidir ve gereklidir. Hukukçu bilirkişi heyet içinde hakimin görevini yapmaz. Raporun hukuk kuralları içinde hazırlanmasına yardımcı olur. Bir başka örnek ise tespit davalarında kira tespiti ile uyarlamanın şartlarını ortaya koyarak heyetin doğru sonuca ulaşmasına yardımcı olur.

Ancak vatandaş konuya o kadar hakimdir, elinde kendini savunacak o kadar kesin deliller vardır ki, bunları mahkemeye sunmakla, aleyhine karar çıkamayacağı kesin kanaatinde ise elbette avukat tutmak mecburiyetinde olamaz. Bu da bir savunma tarzıdır. Vatandaş durumunu değerlendirip nihai kararı verecektir, ancak her durum için söylemem gerekeni başta söyledim, avukat tutmak mecburi değil, yeter ki sonradan eksik savunma veya delil sunma nedeni ile bir pişmanlık duyulmasın.

Beş yıl önce bir ev kiraladım. Kira sözleşmesi yaparken ev sahibine bu yerde en az 6-7 sene oturacağımı, çünkü kızımın üniversitede okumakta olduğunu söyledim. Bu defa çocuğunun yetişkin olduğunu, bu evde tek başına oturmak istediğini ileri sürerek ihtiyaç nedeni ile tahliyemi istediği gibi 65.000 TL kira ödememi istiyor. Bugün yine istediği 65.000 TL veya civarında bir rakamı kabul ettirirse, tahliye talebinden de vazgeçecek gibi. Bunların sonucu davacının gerçekten ihtiyacı bulunduğu kanaati hakim olursa o zaman tahliye kararı verilecek. Bütün bunların sonunda ihtiyaç ciddi kabul edilip tahliye kararı verilirse okuyucum daireden tahliye edilecek.

38 bin TL borcum varmış. 7 gün içinde ödemem gerekiyormuş. Birincisi dolandırıcılık amaçlı yapılmış bir takip. Okuyucumun anlatımından çıkardığım sonuç, yapılan takibin ilamsız takip olduğu hususu. Sadece borç bildirilmiştir. Böyle bir takibe yedi gün içinde itiraz edilmesi gerekir. Vatandaş "Zaten böyle bir borcum yok, niye uğraşayım" deyip itiraz süresi olan yedi günü geçirirse, o borçtan sorumlu olur zira takip kesinleşir.

İyi ama müteahhit önünüze bir sözleşme koyuyor, değil inceleme okuma imkanı bile bırakmıyor. M.R. Okuyucumun "Bu nasıl olur?" sorusuna yanıtım "Doğrusu şöyle olur" şeklinde olacak ve sonra detaya gireceğim. Bir tarafta taahhüt eden, yani müteahhit, diğer tarafta bedel ödeyip iş bekleyen vatandaş veya müşteri. Bu ikili olmasa zaten akit, yani sözleşme olmaz. Zaman zaman en basit örneği veriyorum, sözleşmelerde vatandaşa teslim edilecek dairesi için 90 m2 deniliyor. Dolayısı ile vatandaş dairesini alacağı zaman karşısına 60-70 m2 lik net alanlı daireler çıkıyor, sonrasında bunun telafisi olmuyor. Burada vatandaş için sıkıntılı ikinci bir husus, tarafların sözleşmeye uymadığı hallerde, kendisine "sözleşmeni feshettim" demekle sözleşme fesholmuyor, bir mahkeme kararı gerekiyor.

Sözleşmem 2022 başlangıç tarihli ve beş senelik. Okuyucumun sorusundaki husus en yaygın olanlardan; kira bedelinin düşük kalmış olması. Yani TÜİK-TÜFE-12 aylık ortalama. Yani bugün uyarlamalar için de, "Hemen sonuç alırsınız" deme imkanı yok. Netice olarak okuyucumun ev sahibi, kira tespit davası için 2027 yılını bekleyecek, bu yıl için uyarlama talebi imkanı yok gibi.

Tahliye taahhüdü konulu yazınızda belirttiğiniz hususlara katılmıyorum. Kiracı tahliye taahhüdü verse bile itirazında tahliyesi üç seneyi buluyor. Çünkü bir dönem kira zammı yüzde 25'e bağlandı. Zira en çok uygulama alanı bulan ve bugün yürürlükten kalkmış olan 6570 Sayılı Gayrımenkul Kiraları Hakkında Kanun kiracıların korunması maksadı ile çıkarılmıştı. Bugün bu kanun yürürlükten kaldırılmış olup kira ilişkisi Türk Borçlar Kanununda düzenlenmiştir. Ama buna karşın 10 uzama yılını dolduran kiracının, gerekçe gösterilmeden tahliyesi gibi yeni maddeler eklenmiştir. Okuyucumun bu hususa değinmesinin nedeni, sözleşme sırasında alınan tahliye taahhütlerini kısıtlayıcı şartlar olup, doğrusu her uygulamanın geçerlik şartı bulunduğu gibi tahliye taahhüdünün de vardır.

Babamızın vefatının ardından bir vasiyetname ortaya çıktı. Bu safhalardan biri gerçekleştikten sonra vasiyetname yapan kişi, vasiyetle ilgili sözlü beyanlarda bulunursa, bunlar vasiyet olarak kabul görmez. Hukukumuzda sözlü vasiyet de var ancak bu çok istisnai haller için geçerlidir ki bunun için vasiyette bulunan yazılı vasiyet yapma imkanına sahip olmayacak, ölüm tehdidi altında olacak, beyanını iki tanığa yapacak ve bu iki tanık da hemen bu durumu yazılı hale getirerek imzalayacak ve yine ilk fırsatta bu belgeyi sulh hukuk veya asliye hukuk mahkemesi hakimine aktaracak ki sözlü vasiyet olsun. Okuyucumun anlattığı olayda böyle bir sözlü vasiyetname şartlarına rastlanmadığından geçerli olan noterdeki vasiyetnamedir.

İlanda kooperatif ortaklığı yolu ile satış yapılacağı bildiriliyor. Zira bir gayrimenkul alınıp-satılırken bir kooperatife gidilmez, tapu dairesine gidilir. Böyle bir kooperatif ortaklarına bağımsız bölüm temin etme amacı ile kurulduğundan, inşaatın bir safhası geldiğinde, projesine göre ortaklarına teslim edeceği bağımsız bölümleri kurra ile belirler. Dolayısıyla ferdi mülkiyete geçileceği zaman, kurada adı geçen ortak adına o bağımsız bölümün tapu kaydı yapılır. Zira bugün kendisine tapu değil, kooperatif ortaklık belgesi verilecektir.

Taahhüt ettiğim tarihten 15 gün önce de daireyi temizleyip teslime hazır ettiğim halde ev sahibi gelip anahtarı teslim almadı. Zaten ev sahibinin anahtarı almaya gelmemesi durumunda, kiracı için mesele anahtarın nasıl teslim edileceği hususu. Doğrusu çözüm çok zor değil ama vatandaş çözümü bilemeyeceği için sıkıntıya düşüyor, oysa çözüm şu: Anahtarın teslimi tarihi geldiğinde ev sahibi imza mukabili anahtarı teslim almıyor ise kiracı anahtarı, notere tevdi eder. Bazı durumlarda anahtarı elden teslim alan ev sahipleri aldığına dair bir belge imzalamadan anahtarı alır gider.