38 bin TL borcum varmış. 7 gün içinde ödemem gerekiyormuş. Birincisi dolandırıcılık amaçlı yapılmış bir takip. Okuyucumun anlatımından çıkardığım sonuç, yapılan takibin ilamsız takip olduğu hususu. Sadece borç bildirilmiştir. Böyle bir takibe yedi gün içinde itiraz edilmesi gerekir. Vatandaş "Zaten böyle bir borcum yok, niye uğraşayım" deyip itiraz süresi olan yedi günü geçirirse, o borçtan sorumlu olur zira takip kesinleşir.

İyi ama müteahhit önünüze bir sözleşme koyuyor, değil inceleme okuma imkanı bile bırakmıyor. M.R. Okuyucumun "Bu nasıl olur?" sorusuna yanıtım "Doğrusu şöyle olur" şeklinde olacak ve sonra detaya gireceğim. Bir tarafta taahhüt eden, yani müteahhit, diğer tarafta bedel ödeyip iş bekleyen vatandaş veya müşteri. Bu ikili olmasa zaten akit, yani sözleşme olmaz. Zaman zaman en basit örneği veriyorum, sözleşmelerde vatandaşa teslim edilecek dairesi için 90 m2 deniliyor. Dolayısı ile vatandaş dairesini alacağı zaman karşısına 60-70 m2 lik net alanlı daireler çıkıyor, sonrasında bunun telafisi olmuyor. Burada vatandaş için sıkıntılı ikinci bir husus, tarafların sözleşmeye uymadığı hallerde, kendisine "sözleşmeni feshettim" demekle sözleşme fesholmuyor, bir mahkeme kararı gerekiyor.

Sözleşmem 2022 başlangıç tarihli ve beş senelik. Okuyucumun sorusundaki husus en yaygın olanlardan; kira bedelinin düşük kalmış olması. Yani TÜİK-TÜFE-12 aylık ortalama. Yani bugün uyarlamalar için de, "Hemen sonuç alırsınız" deme imkanı yok. Netice olarak okuyucumun ev sahibi, kira tespit davası için 2027 yılını bekleyecek, bu yıl için uyarlama talebi imkanı yok gibi.

Tahliye taahhüdü konulu yazınızda belirttiğiniz hususlara katılmıyorum. Kiracı tahliye taahhüdü verse bile itirazında tahliyesi üç seneyi buluyor. Çünkü bir dönem kira zammı yüzde 25'e bağlandı. Zira en çok uygulama alanı bulan ve bugün yürürlükten kalkmış olan 6570 Sayılı Gayrımenkul Kiraları Hakkında Kanun kiracıların korunması maksadı ile çıkarılmıştı. Bugün bu kanun yürürlükten kaldırılmış olup kira ilişkisi Türk Borçlar Kanununda düzenlenmiştir. Ama buna karşın 10 uzama yılını dolduran kiracının, gerekçe gösterilmeden tahliyesi gibi yeni maddeler eklenmiştir. Okuyucumun bu hususa değinmesinin nedeni, sözleşme sırasında alınan tahliye taahhütlerini kısıtlayıcı şartlar olup, doğrusu her uygulamanın geçerlik şartı bulunduğu gibi tahliye taahhüdünün de vardır.

Babamızın vefatının ardından bir vasiyetname ortaya çıktı. Bu safhalardan biri gerçekleştikten sonra vasiyetname yapan kişi, vasiyetle ilgili sözlü beyanlarda bulunursa, bunlar vasiyet olarak kabul görmez. Hukukumuzda sözlü vasiyet de var ancak bu çok istisnai haller için geçerlidir ki bunun için vasiyette bulunan yazılı vasiyet yapma imkanına sahip olmayacak, ölüm tehdidi altında olacak, beyanını iki tanığa yapacak ve bu iki tanık da hemen bu durumu yazılı hale getirerek imzalayacak ve yine ilk fırsatta bu belgeyi sulh hukuk veya asliye hukuk mahkemesi hakimine aktaracak ki sözlü vasiyet olsun. Okuyucumun anlattığı olayda böyle bir sözlü vasiyetname şartlarına rastlanmadığından geçerli olan noterdeki vasiyetnamedir.

Taahhüt ettiğim tarihten 15 gün önce de daireyi temizleyip teslime hazır ettiğim halde ev sahibi gelip anahtarı teslim almadı. Zaten ev sahibinin anahtarı almaya gelmemesi durumunda, kiracı için mesele anahtarın nasıl teslim edileceği hususu. Doğrusu çözüm çok zor değil ama vatandaş çözümü bilemeyeceği için sıkıntıya düşüyor, oysa çözüm şu: Anahtarın teslimi tarihi geldiğinde ev sahibi imza mukabili anahtarı teslim almıyor ise kiracı anahtarı, notere tevdi eder. Bazı durumlarda anahtarı elden teslim alan ev sahipleri aldığına dair bir belge imzalamadan anahtarı alır gider.

Bulduğum evlerin tamamında kira sözleşmesi ekine tahliye taahhüdü isteniliyor. Bunlardan biri okuyucumun sözünü ettiği tahliye taahhüdü. Sık sık sözünü ettiğim gibi tahliye taahhüdü, kiracının taahhütte gösterdiği tarihte mecuru tahliye edeceğine dair taahhüttür. Kiracı, yasal olarak endekse bağlı olarak kira zammı yaptığında, tarihsiz tahliye taahhüdünü alan ev sahibi, tarihlerini tamamlayıp, taahhüde geçerlilik kazandırıp kiracının tahliyesini isteyecektir ki bu durum kiracının başında Demoklesin Kılıcı olacaktır. Üzerinde yapım tarihi ve tahliye tarihi bulunmalı, şarta bağlı olmamalıdır. Okuyucum muhtemelen sorusunun yanıtını görmüştür, tahliye taahhüdü sözleşmenin geçerlik şartı değildir, tam tersine anlattığım nedenlerle tehdit unsunu kabul edilip kendisinin geçersiz olarak kabulü gerekmektedir.

Müteahhit maliyet + yüzde 25 bedel üzerinden binayı yapıp bir yıl içinde iskanı alıp bize teslim edecekti. Zira yapılan iş, toplumun kabul ettiği 'kat karşılığı inşaat' değil. Maliyet belgelenecek ki, bu rakam ödendiği gibi bu rakam üzerinden yüzde 25 kâr bedeli hesaplansın. Sonra inşaat bir başkasına yaptırılır.

22 Mayıs'ta bu yolla yapılan toplantı davetlerinin geçerli olmayacağını yazmış, dolayısıyla böyle bir davetle yapılan toplantının geçersiz olacağından söz etmiştim. Okuyucum bu işi daha da genişletmiş, sadece davet değil, toplantıyı da WhatsApp yolu ile yapıyorlar. Birincisi iptal talebi mümkün olan kararlar ikincisi yok hükmündeki kararlar. Şayet bir toplantıyı elektronik olarak yaptığını iddia eden biri varsa ve mesela bu iş için WhatsApp kullanılıyor ise böyle bir toplantı iptali mümkün toplantılardan değil, yok hükmündeki toplantılardandır. Şimdi geleyim icra takibine.

Birileri bana 'yasal danışmanlık' teklif etti. Bugün ilk defa yasal danışmanlıktan söz edeceğim: Yasal danışmanlık, Medeni Kanunumuzun 429'uncu maddesinde geçmektedir. Madde şöyle: "Kısıtlanması için yeterli sebep bulunmamakla beraber korunması bakımından fiil ehliyetinin sınırlanması gerekli görülen ergin bir kişiye aşağıdaki işlerde görüşü alınmak üzere bir yasal danışman atanır: 1. Dava açma ve sulh olma, 2. Taşınmazların alımı, satımı, rehnedilmesi ve bunlar üzerinde başka bir aynî hak kurulması, 3. Kıymetli evrakın alımı, satımı ve rehnedilmesi, 4. Olağan yönetim sınırları dışında kalan yapı işleri, 5. Ödünç verme ve alma, 6. Ana parayı alma, 7. Bağışlama, 8. Kambiyo taahhüdü altına girme, 9. Kefil olma. Aynı koşullar altında bir kimsenin malvarlığını yönetme yetkisi, gelirlerinde dilediği gibi tasarruf hakkı saklı kalmak üzere kaldırılabilir." Yasal danışman atanan kişi, kendisine vasi atanmış gibi ehliyetten yoksun değildir. Yasal danışman, birinin "ben sana danışman olayım" denilmekle olunmaz. Yasal danışman mahkeme kararı ile atanır.

Binamızda bir kişi daire satın almış, sonra bu kişi binamızın kentsel dönüşüme girmesi gerektiğini ileri sürerek girişimde bulunmuş. Öğreniyoruz ki bu kişi muhtelif binalarda aynı şekilde daire satın almış ve aynı sistemi o binalarda da uygulamış. Bu husus 6306 Sayılı Kanunla düzenlenmiş bir husustur. Bundan amaç, son yıllarda ülkemizde görülen ve yine ülke olarak deprem kuşakları üzerinde bulunan ülkemizdeki vatandaşı deprem riskinden korumaktır. Ancak bir bina depreme dayanıksız olduğunun resmi kuruluşlar tarafından tespiti halinde kentsel dönüşüm mevzuatına tabi olur. Bu hallerde bağımsız bölüm maliklerinin yüzde 50+1 oyu ile binanın güçlendirilmesi veya yeniden yapılması kararları alınabilir. Şayet bina için oluşmuş olumsuz bir rapor yok ise 6306 Sayılı Yasa hükümleri devreye girmez. Bu halde yüzde 50+1 oranı ile alınacak bir karar geçerli değildir.

Bir yakınım, Türk Ceza Kanunu'nun 158. maddesi kapsamında yargılanarak toplam 32 yıl hapis cezası aldı ve halen cezaevinde. Kamuoyunda hazırlıkları devam eden 12. Yargı Paketi'nin bazı hükümlüler açısından infaz ve ceza uygulamalarında yeni imkanlar getirebileceği yönünde değerlendirmeler yapılmaktadır. Okuyucumun sorusu Türk Ceza Kanunu 158. maddeyi ilgilendiren bir ceza olduğuna göre bu maddenin neleri içerdiğini öncelikle diğer okuyucularıma özetlemem gerekir. Okuyucumun sözünü ettiği yakını 32 yıl ceza almış. Evet bir süredir 12. Yargı Paketi resmi kişiler ağzında telaffuz ediliyor ama ne şekilde sonuçlanacağı bilinmemektedir.