Mavi Vatan mefkuresi, Türkiye'nin meşru haklarının ifadesi ve deniz yetki alanlarındaki faaliyetlerinin temel kaynağıdır. Yabancı devletlerin Türk deniz ticaretindeki hakimiyetine son veren, denizlerimizdeki kapitülasyonları kaldıran Kabotaj Kanunu'nun ilanını, 1935 yılından bu yana ülkemizde 1 Temmuz, Denizcilik ve Kabotaj Bayramı olarak kutluyoruz. Kabotaj hakkının tescilinin Türkiye Cumhuriyeti'nin en büyük ve önemli ulusal egemenlik ve bağımsızlık kazanımlarından biri olduğu gerçeği asla yadsınamaz. 1926 tarihli Kabotaj Kanunu, Türk denizciliğinin bugün ulaştığı seviyeye gelmesi açısından büyük bir itici güçtür. 2002 yılından beri denizcilik alanında sağlanan gelişime dair veriler Mavi Vatan'daki gücümüzün en önemli örneğidir. Deniz çevresini koruma, deniz güvenliği, deniz kaynaklarının kullanımında sürdürülebilirlik ve denizcilik eğitimi ve deniz kültürünün yaygınlaştırılması gibi konular, denizciliğimizin gelecekteki başarıları için büyük önem taşımaktadır.

Bu sebeple ülkelerin başarısı; yatırımları etkin ve verimli bir şekilde işleterek gelecek nesillere sürdürülebilir biçimde aktarabilmesiyle ölçülür. İstanbul Havalimanı, Avrasya Tüneli, Çam ve Sakura Şehir Hastanesi gibi sağlık kampüslerinin devreye girmesi, Kuzey Marmara Otoyolu, 1915 Çanakkale Köprüsü'nün hizmete açılması, Tokat ve Rize-Artvin havalimanları, Zigana Tüneli ve Yusufeli Barajı gibi stratejik yatırımlar, ülkemizin üretim gücüne, turizm potansiyeline, sağlık sektörüne ve ulaşım altyapısına önemli katkılar sundu. Nitekim bu "kalıcılıktır." Ülkemiz son 24 yıllık süreçte devrim niteliğindeki çalışmaları ile altyapı açığını önemli ölçüde kapattı. Önümüzdeki yıllarda bu güçlü altyapıyı verimli ve etkin şekilde işleterek daha da büyük bir değer ortaya koyacağız. Çünkü biliyoruz ki büyük projeler, yıllar boyunca milletimize verimli hizmet ettikleri müddetçe kalıcı bir değer ortaya koyabilir.

Bu sebeple ülkelerin başarısı; yatırımları etkin ve verimli bir şekilde işleterek gelecek nesillere sürdürülebilir biçimde aktarabilmesiyle ölçülür. İstanbul Havalimanı, Avrasya Tüneli, Çam ve Sakura Şehir Hastanesi gibi sağlık kampüslerinin devreye girmesi, Kuzey Marmara Otoyolu, 1915 Çanakkale Köprüsü'nün hizmete açılması, Tokat ve Rize-Artvin havalimanları, Zigana Tüneli ve Yusufeli Barajı gibi stratejik yatırımlar, ülkemizin üretim gücüne, turizm potansiyeline, sağlık sektörüne ve ulaşım altyapısına önemli katkılar sundu. Nitekim bu "kalıcılıktır." Ülkemiz son 24 yıllık süreçte devrim niteliğindeki çalışmaları ile altyapı açığını önemli ölçüde kapattı. Önümüzdeki yıllarda bu güçlü altyapıyı verimli ve etkin şekilde işleterek daha da büyük bir değer ortaya koyacağız. Çünkü biliyoruz ki büyük projeler, yıllar boyunca milletimize verimli hizmet ettikleri müddetçe kalıcı bir değer ortaya koyabilir.

7 Ekim'de Gazze'de başlayan katliamlar bize şunu göstermiştir; İnsan Hakları, Savaş Hukuku ve egemen devletlerin barışçıl maskeleri yalnızca güçlü devletlerin lehine işleyen büyük bir şarlatanlıktan ibaret. Afganistan'a, Irak'a, Vietnam'a barış götürme iddiasıyla coğrafyaları kan gölüne çeviren sistemin demokrasi söylemi ne denli safsatadan ibaretse; Gazze'de soykırım yapan İsrail'e karşı kayıtsız kalan Batı'nın uluslararası hukuk söylemi de o denli sahtedir. Devletler arasındaki ilişkileri, uluslararası kuruluşların faaliyetlerini ve belirli durumlarda bireylerin hak ve yükümlülüklerini düzenleyen kurallar bütünü olarak tanımlanan Uluslararası Hukuk'un işleyişi, Gazze'nin harabeye dönen sokaklarında iflas etmiştir. Çoğu çocuk, kadın, yaşlı ve masum sivil olmak üzere; toplamda 76 bini aşkın can kaybının yaşandığı kayıtlara geçmiştir. Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin yakalama kararları ve Uluslararası Adalet Divanı'nın ihtiyati tedbir kararları, yaptırım gücünden yoksun bırakıldığı için eli kanlı Tel Aviv yönetimi tarafından pervasızca bypass ediliyor. Bu durum dünyayı yeniden "güçlünün haklı olduğu" bir kanunsuzluğa sürüklüyor. Dünyanın ikiyüzlülüğüne rağmen, Gazze'den yüz çevirmeyeceğiz.

Geçtiğimiz günlerde (17–22 Mayıs) Azerbaycan'ın ev sahipliğinde Bakü'de 182 ülkenin katılımıyla gerçekleştirilen 13. Dünya Şehircilik Forumu'na (WUF13) katılarak küresel şehircilik gündemini değerlendirdik. Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı (UN-Habitat) ve Azerbaycan Hükümeti ortaklığıyla düzenlenen forum kapsamındaki yoğun görüşmelerimizde; şehircilik, sosyal konut, afet yönetimi ve sürdürülebilir kalkınma alanlarındaki tecrübelerimizi aktardık. "Tarihten kültüre, mimariden estetiğe, edebiyattan sanata bir milletin kökleri şehirlerde gizlidir" anlayışı, şehircilik vizyonumuzun temelini oluşturuyor. Bu tecrübe bize göstermiştir ki sosyal konut politikası, doğru kurgulandığında milyonlarca insanın hayatına doğrudan dokunan güçlü bir kalkınma aracıdır. Konut krizi; insan hakkı, sosyal adalet, afet güvenliği, iklim dayanıklılığı ve sürdürülebilir kalkınma meselesidir. TOKİ'nin sosyal konut kapasitesi, afet sonrası yeniden inşa tecrübesi, kentsel dönüşüm uygulamaları ve mahalle kültürünü güçlendiren sosyal donatı yaklaşımı; yalnızca Türkiye için değil, benzer sorunlarla karşı karşıya olan ülkeler için de değerlendirilebilecek, örnek alınabilecek önemli dersler sunmaktadır.

Küresel ticaret bugün uluslararası gerilimler nedeniyle "en kısa" yolun yanında "güvenli ve kesintisiz" yolu arıyor. Ortak kültür ve tarihi paylaştığımız Kazakistan,"Nurly Zhol" (Nurlu Yol) programı ile ülkenin altyapısını, ulaşım ağlarını, lojistik merkezlerini modernize ederek transit taşımacılığı artırmayı ve "Bir Kuşak Bir Yol" projesine de entegre olmayı hedeflemiştir. Son yirmi üç yılda ulaştırma ve haberleşme altyapımıza 2025 yılı itibariyle 282 milyar dolarlık yatırım yaparak bu koridorun en güçlü batı ayağını inşa etmeyi başardık. Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu, Marmaray, Yavuz Sultan Selim Köprüsü, Zengezur Koridoru'nun açılmasına yönelik diplomatik ve teknik hazırlıklar, Halkalı-Kapıkule Hızlı Tren Hattı, Divriği-Kars demiryolu modernizasyon ve kapasite artırım çalışmaları ve lojistik merkezler gibi yatırımlar Türkiye'nin bu koridordaki "ana dağıtım üssü" olma iddiasını rakamlarla desteklemektedir. Orta Koridor'un sunduğu "15 günlük varış süresi" dünya ticareti için altın değerindedir. Bir kuşak bir yol projesi; Çin için "alternatif ve güvenli bir çıkış", Orta Asya için "denize ve Avrupa'ya açılan kapı", Türkiye için de "küresel lojistik merkez olma fırsatı"dır. Gümrüklerin dijitalleşmesi, geçiş belgelerinin standartlaşması ve ortak lojistik fonların kurulmasıyla Orta Koridor, 21. yüzyılın en büyük barış ve refah projesi olacaktır.

18 Mart 1915'in 111. yıl dönümünde; o günkü imkânsızlıklarla örülen bu destanın, bugün modern Türkiye'nin mühendislik vizyonuna ve stratejik gücüne nasıl ilham verdiğini yeniden okumak elzemdir. Çanakkale; "hasta adam" denilen bir imparatorluğun, iman ve vatan sevgisiyle dönemin teknolojik üstünlüğüne karşı verdiği bir varoluş mücadelesidir. Köprünün 318 metrelik kule yüksekliği, 18 Mart'ın şanlı tarihini gökyüzüne nakşederken; iki kule arasındaki 2023 metrelik orta açıklık, Cumhuriyetimizin ikinci asrına ve geleceğe dair sarsılmaz vizyonumuza kurulan bir köprü niteliğindedir. Marmaray'dan Avrasya Tüneli'ne, Yavuz Sultan Selim'den 1915 Çanakkale Köprüsü ve Zigana Tüneli'ne uzanan bu yatırımlar zinciri; coğrafyamızı bir "jeopolitik vicdan" aksı haline getirirken, Türkiye'nin caydırıcı gücünün mühendislik dehasıyla buluştuğu sarsılmaz birer nişanedir. 111 yıl evvel "Çanakkale Geçilmez!" diyerek emperyalist kuşatmaya geçit vermeyen aziz şehitlerimizi rahmetle yâd ediyoruz. Çanakkale'de "ölmeyi emreden" o sarsılmaz kararlılık; bugün tam bağımsızlık yolunda "üretmeyi, başarmayı ve küresel ölçekte güçlü kılmayı hedefleyen" stratejik bir iradeye evrilmiştir. Çanakkale dün bir savunma hattıydı; bugün ise "Türkiye Yüzyılı" vizyonumuzun en stratejik bağlantı noktası, geleceğe açılan kapısıdır.

Eğer karşı taraf "Hamle yaparsam bedeli çok ağır olur" diyerek geri adım atıyorsa, caydırıcılık mekanizmanız işliyor demektir. Soğuk Savaş dönemindeki ABD ve Sovyetler Birliği ilişkisi, dünya tarihinin en büyük caydırıcılık örneğidir. Uzun yıllar boyunca NATO'nun en büyük ikinci ordusuna sahip ülkesi unvanıyla "statik bir güç" olarak görüldük. Türkiye artık "teknoloji üssü" olarak masada. Dağlık Karabağ'dan Ukrayna'ya; terörle mücadeleden arama-kurtarmaya kadar birçok bölgede dengeleri değiştiren bu teknoloji, Türkiye'nin "yumuşak güç" ile "sert güç" arasındaki o ince çizgide ne kadar mahirleştiğini gösteriyor. Bir SİHA'nın havada 24 saat nöbet tutması, düşman için "her an tepemde bir göz var" baskısı demektir. Millî Muharip Uçak KAAN, dünyada sadece birkaç ülkenin sahip olduğu 5. nesil savaş uçağı teknolojisi, radara yakalanmama ve yüksek yapay zekâ entegrasyonu ile büyük bir fark oluşturuyor.

Ebedi yurt edindiğimiz kadim Anadolu'nun tarihsel düzlemde neye tekabül ettiğini tam manasıyla fark etmek gerekiyor. Anadolu, uğruna sayısız savaş verilmiş, üzerine binlerce yazı yazılmış, adına türlü şiirler düzülmüş bir coğrafya ama en önemlisi, onun bir "yol" olduğu gerçeğidir. Bu yönüyle Anadolu, insanlığın Anayolu'dur. Sultan Alparslan; "Size öyle bir vatan aldım ki, ebediyen sizin olacaktır." derken bir kehaneti dile getirmiyordu. Bu iddia bugün; üç kıta ve iki büyük deniz havzasında yer alan, dört saatlik bir uçuşla 1,6 milyar insanı kapsayan, 40 trilyon dolar gayri safi milli hasıla ve 8 trilyon dolarlık ticaret hacminin gerçekleştiği bir bölgenin merkezindeki jeopolitik avantaja dönüşmüştür. Çünkü bu topraklar, dünyanın "orta kapısıdır." Kapıyı tutan, evin düzenini de kurar. Bu büyük uyanışın milletimizde karşılık bulmaya devam etmesi gerekiyor. Anadolu'yu, yeniden insanlığın ve ticaretin Anayolu yapmak için bu şuurla çalışmaya devam ediyoruz.

2025'te, bir önceki yıla göre %6,8 artışla 65 milyar 230 milyon 749 bin dolar turizm geliri sağladık. Toplam turist sayısında %2,7 artışla 63 milyon 941 bin ziyaretçi ağırladık. Böylelikle son yıllarda attığımız stratejik adımlarla, "Turizmde Türkiye Yüzyılı" vizyonumuzun meyvelerini toplamış oluyoruz. 2025 yılında ulaştığımız 65 milyar dolarlık gelir barajını, 2026 yılı için koyduğumuz 68 milyar dolarlık hedefle taçlandırdık. Turizm yalnızca devlet eliyle güçlenmez. TGA (Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı) çatısı altında birleşen ortak akıl, Türk misafirperverliğini dijital çağın kodlarıyla yeniden yorumlama imkanı tanımıştır. Ortak değerler etrafında şekillenen bu uyumun sağlanması için gerekli tüm politikaları hayata geçirmeye de devam edeceğiz. Yeşil turizm sertifikalarımızla, dünyadaki bilinçli seyahat kitlesinin ilk tercihi haline gelmek için çalışıyoruz. Geldiğimiz nokta, bir "eser ve hizmet siyaseti" sonucudur. Güçlü altyapı, nitelikli hizmet ve sarsılmaz bir iradeyle, turizmde dünya liderliği hedefimize doğru yürümeye devam edeceğiz.

Türkiye Yüzyılı'nın ulaşım haritasında; 30 bininci kilometreye ulaşan bölünmüş yol ağımızın açılışını gerçekleştirerek tarihi bir eşiği daha geride bıraktık. Yol medeniyettir çünkü; eğitimden sağlığa, ticaretten ziyarete hemen her sosyal ve ekonomik faaliyetin temelinde "yolculuk" vardır. Bu yaklaşımla ulaştırma politikalarımızın temelini oluşturan "Yol Medeniyettir" şiarı, sosyal büyümenin, ekonomik bağımsızlığın ve bölgesel kalkınmanın parolası oldu. 17,5 yılda bitirilemeyen Bolu Dağı Tüneli'nin uzunluğu sadece 3,5 km idi. Ama 3 Mayıs 2023'te açılışını yaptığımız, Karadeniz'i Anadolu'ya bağlayan, Türkiye'nin ve Avrupa'nın en uzun tüneli olan 14,5 km uzunluğundaki Zigana Tüneli'ni yerli mühendislerimizle ve milli mühendislik çözümlerimizle 5 yılda bitirdik. Modern yollarımız sayesinde yıllık yaklaşık 303 milyar Türk Lirası tasarruf sağlıyor; 6,3 milyon ton karbon salınımının önüne geçiyoruz. Güvenli ve konforlu ulaşımı önceleyen planlı yatırımlarımız sayesinde; son 20 yılda taşıt sayısı 8 milyondan 33 milyona çıkmış olmasına rağmen, trafik kazalarını %82 azaltmayı başardık. Devlet için yol; hizmet koridorudur. "Biz milletimizin yolunu açtık, âdeta bir yol destanı yazdık."

Türkiye Yüzyılı'nın ulaşım haritasında; 30 bininci kilometreye ulaşan bölünmüş yol ağımızın açılışını gerçekleştirerek tarihi bir eşiği daha geride bıraktık. Yol medeniyettir çünkü; eğitimden sağlığa, ticaretten ziyarete hemen her sosyal ve ekonomik faaliyetin temelinde "yolculuk" vardır. Bu yaklaşımla ulaştırma politikalarımızın temelini oluşturan "Yol Medeniyettir" şiarı, sosyal büyümenin, ekonomik bağımsızlığın ve bölgesel kalkınmanın parolası oldu. 17,5 yılda bitirilemeyen Bolu Dağı Tüneli'nin uzunluğu sadece 3,5 km idi. Ama 3 Mayıs 2023'te açılışını yaptığımız, Karadeniz'i Anadolu'ya bağlayan, Türkiye'nin ve Avrupa'nın en uzun tüneli olan 14,5 km uzunluğundaki Zigana Tüneli'ni yerli mühendislerimizle ve milli mühendislik çözümlerimizle 5 yılda bitirdik. Modern yollarımız sayesinde yıllık yaklaşık 303 milyar Türk Lirası tasarruf sağlıyor; 6,3 milyon ton karbon salınımının önüne geçiyoruz. Güvenli ve konforlu ulaşımı önceleyen planlı yatırımlarımız sayesinde; son 20 yılda taşıt sayısı 8 milyondan 33 milyona çıkmış olmasına rağmen, trafik kazalarını %82 azaltmayı başardık. Devlet için yol; hizmet koridorudur. "Biz milletimizin yolunu açtık, âdeta bir yol destanı yazdık."