Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı himayesinde TÜBİTAK BİLGEM tarafından geliştirilen milli büyük dil modeli BİLGE, Türkiye'nin kültürel kodlarını merkeze alan altyapısı ve 122 milyara uzanan parametre kapasitesiyle vitrine çıkıyor. Müşteri hizmetleri, içerik üretimi, doküman analizi ve sektöre özel iş süreçlerinin otomasyonunda değer sağlayan BİLGE, Türkçe doğal dil işleme araştırmaları, "benchmark" çalışmaları ve akademik projeler için güçlü bir araştırma altyapısı sunuyor. Türkçenin dil yapısını, anlam katmanlarını ve kültürel bağlamını anlamaya odaklanan model, "varsayılan kültür" yerine "Türkiye"yi merkeze alıyor. BİLGE, "sektör öncüsü" büyük dil modellerini de geride bırakıyor. LLM teknolojilerini sıfırdan eğitebilecek ve optimize edebilecek teknik yetkinliğin ülke içinde geliştirilmesini amaçlayan BİLGE, genel çeviri kategorisinde öncü modeller arasında birinci sırada yer alırken kültürel çeviri kategorisinde diğer büyük dil modellerine kıyasla yüzde 41'e kadar daha yüksek performans gösteriyor. Kültürel çeviri skoru 50 üzerinden 44,44 olarak belirlenen BİLGE, 1 trilyon kelimelik ham veri kullanıyor. BİLGE ailesi, 1 milyardan 122 milyara uzanan parametre skalasıyla hafif uç cihaz kullanımından yüksek kapasiteli Türkçe düşünme ihtiyaçlarına kadar geniş bir model yelpazesi sunuyor. 1,9 ve 27 milyar parametreli modelleri bulunan BİLGE'nin, 122 milyar parametre modeli ise karmaşık akıl yürütme, çok adımlı problem çözme ve uzmanlık gerektiren görevlerde yüksek performans sunmak üzere geliştiriliyor. Model Yelpazesi 1,9 ve 27 milyar parametreli modelleri bulunur. Erdoğan, "Geliştirme çalışmaları devam eden TÜBİTAK'ın yerli dil modeli BİLGE, bu yönde katettiğimiz mesafenin önemli bir göstergesidir." ifadesini kullanmıştı. Kacır, "BİLGE, bundan böyle Sayın Cumhurbaşkanımızın kişisel yapay zeka asistanı olarak devletimize hizmet edecek. İnşallah BİLGE'nin ve diğer yerli yapay zeka çözümlerinin sektörel olarak yaygınlaşmasına dönük de hızlandırıcı programları önümüzdeki dönemde hayata geçireceğiz." değerlendirmesinde bulunmuştu.

TÜBİTAK BİLGEM mühendisleri tarafından uçtan uca yerli imkanlarla geliştirilen büyük dil modeli "BİLGE", son hazırlıkların ardından genel erişime açılmaya hazırlanıyor. TÜBİTAK Bilişim ve Bilgi Güvenliği İleri Teknolojiler Araştırma Merkezi (BİLGEM) tarafından geliştirilen Türkiye'nin milli büyük dil modeli (LLM) BİLGE, test süreçlerinin tamamlanmasının ardından genel kullanıma sunuluyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından ilan edilen "Türkiye'nin Yapay Zeka Vizyonu ve Eylem Planı" kapsamında duyurulan model, ulusal verilerin yurt içinde kalmasını sağlayarak yapay zeka alanında dışa bağımlılığı azaltmayı hedefliyor. Ailede yer alan 1,9 ve 27 milyar parametreli modellerin yanı sıra, 122 milyar parametreli en gelişmiş model; karmaşık akıl yürütme, çok adımlı problem çözme ve uzmanlık gerektiren sektörel görevler için optimize edildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, projeye ilişkin yaptığı değerlendirmede, "Geliştirme çalışmaları devam eden TÜBİTAK'ın yerli dil modeli BİLGE, bu yönde katettiğimiz mesafenin önemli bir göstergesidir" ifadelerini kullanmıştı.

Türkiye'nin yerli ve milli yapay zeka modeli BİLGE, genel kullanıma açılmaya hazırlanıyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı himayesinde TÜBİTAK BİLGEM tarafından geliştirilen BİLGE, Türkçenin kendine özgü yapısını ve kültürel birikimini temel alan büyük dil modeli ailesi olarak geliştirildi. LLM teknolojilerini sıfırdan eğitebilecek ve optimize edebilecek teknik yetkinliğin ülke içinde geliştirilmesini amaçlayan BİLGE, genel çeviri kategorisinde öncü modeller arasında birinci sırada yer alırken kültürel çeviri kategorisinde diğer büyük dil modellerine kıyasla yüzde 41'e kadar daha yüksek performans gösteriyor. Kültürel çeviri skoru 50 üzerinden 44,44 olarak belirlenen BİLGE, 1 trilyon kelimelik ham veri kullanıyor. BİLGE ailesi, 1 milyardan 122 milyara uzanan parametre skalasıyla hafif uç cihaz kullanımından yüksek kapasiteli Türkçe düşünme ihtiyaçlarına kadar geniş bir model yelpazesi sunuyor. 1,9 ve 27 milyar parametreli modelleri bulunan BİLGE'nin, 122 milyar parametre modeli ise karmaşık akıl yürütme, çok adımlı problem çözme ve uzmanlık gerektiren görevlerde yüksek performans sunmak üzere geliştiriliyor. BİLGE henüz genel kullanıma açılmadı. Erdoğan, "Geliştirme çalışmaları devam eden TÜBİTAK'ın yerli dil modeli BİLGE, bu yönde katettiğimiz mesafenin önemli bir göstergesidir." ifadesini kullanmıştı. Kacır, "BİLGE, bundan böyle Sayın Cumhurbaşkanımızın kişisel yapay zeka asistanı olarak devletimize hizmet edecek. İnşallah BİLGE'nin ve diğer yerli yapay zeka çözümlerinin sektörel olarak yaygınlaşmasına dönük de hızlandırıcı programları önümüzdeki dönemde hayata geçireceğiz." değerlendirmesinde bulunmuştu.

TÜBİTAK BİLGEM tarafından geliştirilen yerli yapay zeka BİLİGE için geri sayım sürüyor. Yapılacak son hazırlıklarının ardından yapay zeka modeli genel kullanıma açılacak. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı himayesinde TÜBİTAK BİLGEM tarafından geliştirilen yerli büyük dil modeli BİLGE, son hazırlıkların ardından genel kullanıma açılmaya hazırlanıyor. Türkçenin dil yapısı ve kültürel birikimini merkeze alan model; metin üretimi, çeviri, özetleme, doküman analizi, kurumsal uygulamalar ve kamu hizmetlerinde kullanılabilecek. Model, "varsayılan kültür" yerine Türkiye'yi merkeze alan bir yapay zeka yaklaşımıyla geliştirildi. BİLGE henüz genel kullanıma açılmadı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından kamuoyuna açıklanan Türkiye'nin Yapay Zeka Vizyonu ve Eylem Planı'nın tanıtım töreninde duyurulan model için son hazırlıklar sürüyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır da BİLGE'nin Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın kişisel yapay zeka asistanı olarak devlet hizmetinde kullanılacağını açıklamıştı.

Türkçe üzerinde "tam hakimiyet" Doğal ve akıcı bir Türkçe ile raporlar, yazışmalar, içerik taslakları ve özgün metinler oluşturabilen BİLGE, uzun metinleri ve belgeleri ana fikirlerini koruyarak özetleyebiliyor ve içeriklere ilişkin sorulara bağlama uygun yanıtlar üretebiliyor. Müşteri hizmetleri, içerik üretimi, doküman analizi ve sektöre özel iş süreçlerinin otomasyonunda değer sağlayan BİLGE, Türkçe doğal dil işleme araştırmaları, "benchmark" çalışmaları ve akademik projeler için güçlü bir araştırma altyapısı sunuyor. Yeni modeller yolda BİLGE, "sektör öncüsü" büyük dil modellerini de geride bırakıyor. Kültürel çeviri skoru 50 üzerinden 44,44 olarak belirlenen BİLGE, 1 trilyon kelimelik ham veri kullanıyor. 1,9 ve 27 milyar parametreli modelleri bulunan BİLGE'nin, 122 milyar parametre modeli ise karmaşık akıl yürütme, çok adımlı problem çözme ve uzmanlık gerektiren görevlerde yüksek performans sunmak üzere geliştiriliyor. Erdoğan, "Geliştirme çalışmaları devam eden TÜBİTAK'ın yerli dil modeli BİLGE, bu yönde katettiğimiz mesafenin önemli bir göstergesidir." ifadesini kullanmıştı. Kacır, "BİLGE, bundan böyle Sayın Cumhurbaşkanımızın kişisel yapay zeka asistanı olarak devletimize hizmet edecek. İnşallah BİLGE'nin ve diğer yerli yapay zeka çözümlerinin sektörel olarak yaygınlaşmasına dönük de hızlandırıcı programları önümüzdeki dönemde hayata geçireceğiz." değerlendirmesinde bulunmuştu. BİLGE'nin son rötuşların ardından genel kullanıma açılması bekleniyor.

Müşteri hizmetleri, içerik üretimi, doküman analizi ve sektöre özel iş süreçlerinin otomasyonunda değer sağlayan BİLGE, Türkçe doğal dil işleme araştırmaları, "benchmark" çalışmaları ve akademik projeler için güçlü bir araştırma altyapısı sunuyor. Türkçenin dil yapısını, anlam katmanlarını ve kültürel bağlamını anlamaya odaklanan model, "varsayılan kültür" yerine "Türkiye"yi merkeze alıyor. BİLGE, "sektör öncüsü" büyük dil modellerini de geride bırakıyor. Kültürel çeviri skoru 50 üzerinden 44,44 olarak belirlenen BİLGE, 1 trilyon kelimelik ham veri kullanıyor. 1,9 ve 27 milyar parametreli modelleri bulunan BİLGE'nin, 122 milyar parametre modeli ise karmaşık akıl yürütme, çok adımlı problem çözme ve uzmanlık gerektiren görevlerde yüksek performans sunmak üzere geliştiriliyor. Erdoğan, "Geliştirme çalışmaları devam eden TÜBİTAK'ın yerli dil modeli BİLGE, bu yönde katettiğimiz mesafenin önemli bir göstergesidir." ifadesini kullanmıştı. Kacır, "BİLGE, bundan böyle Sayın Cumhurbaşkanımızın kişisel yapay zeka asistanı olarak devletimize hizmet edecek. İnşallah BİLGE'nin ve diğer yerli yapay zeka çözümlerinin sektörel olarak yaygınlaşmasına dönük de hızlandırıcı programları önümüzdeki dönemde hayata geçireceğiz." değerlendirmesinde bulunmuştu. BİLGE'nin son rötuşların ardından genel kullanıma açılması bekleniyor.

Açıklamada, düzenlemeyle yüksek riskli yapay zeka sistemlerine ilişkin kuralların yürürlüğe giriş tarihlerinin ertelendiğine işaret edilerek, "Yeni uygulama tarihleri, bağımsız yüksek riskli yapay zeka sistemleri için 2 Aralık 2027 ve ürünlere entegre edilmiş yüksek riskli yapay zeka sistemleri için 2 Ağustos 2028 olacak." ifadesi kullanıldı. Açıklamada, ulusal düzeyde kurulması öngörülen yapay zeka düzenleme test ortamlarının oluşturulması için son tarihin 2 Ağustos 2027'ye ertelendiği, yapay zeka tarafından üretilen içeriklere ilişkin şeffaflık yükümlülüklerinin uygulanması için sağlayıcılara tanınan geçiş süresinin ise 6 aydan 3 aya indirilerek yeni son tarihin 2 Aralık 2026 olduğu belirtildi. AB Yapay Zeka Yasası, 1 Ağustos 2024'te yürürlüğe girmişti.

Açıklamada, düzenlemeyle yüksek riskli yapay zeka sistemlerine ilişkin kuralların yürürlüğe giriş tarihlerinin ertelendiğine işaret edilerek, "Yeni uygulama tarihleri, bağımsız yüksek riskli yapay zeka sistemleri için 2 Aralık 2027 ve ürünlere entegre edilmiş yüksek riskli yapay zeka sistemleri için 2 Ağustos 2028 olacak." ifadesi kullanıldı. Açıklamada, ulusal düzeyde kurulması öngörülen yapay zeka düzenleme test ortamlarının oluşturulması için son tarihin 2 Ağustos 2027'ye ertelendiği, yapay zeka tarafından üretilen içeriklere ilişkin şeffaflık yükümlülüklerinin uygulanması için sağlayıcılara tanınan geçiş süresinin ise 6 aydan 3 aya indirilerek yeni son tarihin 2 Aralık 2026 olduğu belirtildi. AB Yapay Zeka Yasası, 1 Ağustos 2024'te yürürlüğe girmişti.

İktisatçı Mahfi Eğilmez, teknolojideki verimlilik artışının toplam kaynak kullanımını azaltmak yerine artırdığını belirterek bu durumu "Jevons Çelişkisi" ile açıkladı. Eğilmez, iktisatta "Jevons Çelişkisi" olarak bilinen bu durumu, verimlilik arttıkça teknolojinin daha erişilebilir hale gelmesi ve kullanımın hızla yayılması nedeniyle toplam tüketimin artması şeklinde açıkladı. Yazısında tarihsel örneklere de yer veren Eğilmez, 1865 yılında İngiliz iktisatçı William Stanley Jevons'un The Coal Question adlı eserine dikkat çekti.