Noterlerle ilgili iptal kararı, yeni yasal düzenleme yapılması için 9 ay sonra yürürlüğe girecek. Anayasa Mahkemesi (AYM), hem noter lerin çalışma düzenini hem de ceza yargılamasındaki savunma hakkını doğrudan ilgilendiren çok önemli iki yasal düzenlemeyi Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. CHP'NİN BAŞVURUSU YÜKSEK MAHKEME'DE GÖRÜŞÜLDÜ Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), 7532 sayılı Noterlik Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un bazı maddelerinin iptali istemiyle Yüksek Mahkeme'ye başvurmuştu. NOTERLERİN DİNLENME HAKKI GÜVENCE ALTINA ALINDI Yüksek Mahkeme iptal gerekçesinde, Anayasa'nın 50. maddesinde yer alan "çalışanların dinlenme hakkı"na dikkat çekti. YÖNETMELİK DÖNEMİ KAPANDI ARTIK SÖZ MECLİSTE Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararının ardındaki en önemli temel gerekçe, çalışanların "dinlenme hakkı"nın anayasal güvence altında olmasıdır. VATANDAŞLAR VE SİSTEM İÇİN 9 AYLIK GEÇİŞ SÜRECİ AYM, bu kritik iptal kararının hukuki bir boşluk yaratmaması ve sistemin aniden durmaması için yürürlük tarihini 9 ay sonrası olarak belirledi. SANIK AVUKATINA YAPILAN BİLDİRİM YETERLİ SAYILMAYACAK AYM'nin mercek altına aldığı bir diğer önemli düzenleme ise Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 226. maddesinde yapılan değişiklik oldu.

CHP'NİN BAŞVURUSU YÜKSEK MAHKEME'DE GÖRÜŞÜLDÜ Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), 7532 sayılı Noterlik Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un bazı maddelerinin iptali istemiyle Yüksek Mahkeme'ye başvurmuştu. NOTERLERİN DİNLENME HAKKI GÜVENCE ALTINA ALINDI Yüksek Mahkeme iptal gerekçesinde, Anayasa'nın 50. maddesinde yer alan "çalışanların dinlenme hakkı"na dikkat çekti. YENİ DÜZENLEME İÇİN 9 AYLIK SÜRE TANINDI Yasama organına yeni bir yasal düzenleme yapabilmesi için zaman tanımak amacıyla bu iptal hükmünün 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verildi. SANIK AVUKATINA YAPILAN BİLDİRİM YETERLİ SAYILMAYACAK AYM'nin mercek altına aldığı bir diğer önemli düzenleme ise Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 226. maddesinde yapılan değişiklik oldu.

Resmi Gazete'de yer alan karara göre, CHP, 7532 sayılı Noterlik Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un bazı hükümlerinin Anayasa'ya aykırı olduğunu ileri sürerek iptali için AYM'ye başvurdu. Yüksek Mahkeme, incelemesi sonucu söz konusu kanunla, Noterlik Kanunu'nun 52. maddesine eklenen, "noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasının yönetmelikle düzenleneceğine" ilişkin hükmü iptal etti. Ayrıca, AYM, ilgili kanunla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 226. maddesine eklenen, "Sanığın dosyada var olan son adresine bildirim yapılamaması veya bildirime rağmen duruşmaya gelmemesi halinde müdafine yapılan bildirimler yeterli kabul edilir." hükmünü de iptal etti.

Resmi Gazete'de yer alan karara göre, CHP, 7532 sayılı Noterlik Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un bazı hükümlerinin Anayasa'ya aykırı olduğunu ileri sürerek iptali için AYM'ye başvurdu. Yüksek Mahkeme, incelemesi sonucu söz konusu kanunla, Noterlik Kanunu'nun 52. maddesine eklenen, "noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasının yönetmelikle düzenleneceğine" ilişkin hükmü iptal etti. Ayrıca, AYM, ilgili kanunla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 226. maddesine eklenen, "Sanığın dosyada var olan son adresine bildirim yapılamaması veya bildirime rağmen duruşmaya gelmemesi halinde müdafine yapılan bildirimler yeterli kabul edilir." hükmünü de iptal etti.

Resmi Gazete'de yer alan karara göre, CHP, 7532 sayılı Noterlik Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un bazı hükümlerinin Anayasa'ya aykırı olduğunu ileri sürerek iptali için AYM'ye başvurdu. Yüksek Mahkeme, incelemesi sonucu söz konusu kanunla, Noterlik Kanunu'nun 52. maddesine eklenen, "noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasının yönetmelikle düzenleneceğine" ilişkin hükmü iptal etti. Ayrıca, AYM, ilgili kanunla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 226. maddesine eklenen, "Sanığın dosyada var olan son adresine bildirim yapılamaması veya bildirime rağmen duruşmaya gelmemesi halinde müdafine yapılan bildirimler yeterli kabul edilir." hükmünü de iptal etti.

Cumhuriyet Halk Partisi'nin (CHP) başvurusu üzerine 7532 sayılı Kanun'u masaya yatıran Yüksek Mahkeme, hem nöbetçi noterlerin çalışma şartlarını yönetmeliğe bırakan düzenlemeyi hem de ceza yargılamasında sanık yerine avukatına yapılan bildirimi yeterli sayan maddeyi iptal etti. Anayasa Mahkemesi'nin incelediği ilk kritik düzenleme, Noterlik Kanunu'nun 52. maddesine eklenen ve noterlerin tatil gün ile saatlerindeki çalışmalarının bir yönetmelikle belirlenmesini öngören hükümdü. Anayasa'nın 50. maddesinde güvence altına alınan "dinlenme hakkı" ve "hafta tatili" ilkelerine atıfta bulunan AYM, temel hak ve özgürlüklerin ancak kanunla sınırlanabileceğini vurguladı. Yüksek Mahkeme'nin iptal neşterini vurduğu ikinci önemli düzenleme ise Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 226. maddesinde yer alıyordu.

Anayasa Mahkesi, noterlerin hafta sonu ve resmi tatillerde çalışmasını yönetmeliklerle belirleyen yasal düzenlemeyi "dinlenme hakkı kanunla korunur" gerekçesiyle iptal etti. Muhalefetin başvurusu üzerine dosyayı inceleyen AYM, iptal hükmünün doğuracağı yasal boşluğun giderilmesi amacıyla yeni bir düzenleme yapılması için Meclis'e 9 aylık bir süre tanıdı. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), kanun kapsamında Noterlik Kanunu'nun 52. maddesine eklenen ve noterlerin tatil günlerindeki çalışma usullerini Adalet Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmeliğe devreden hükmün anayasal hakları ihlal ettiği gerekçesiyle iptal davası açtı. AYM Gerekçesi: Dinlenme Hakkı Kanunla Korunur Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren gerekçeli kararda, Anayasa'nın 50. maddesinde güvence altına alınan "dinlenme hakkı" hatırlatıldı.

Kararın 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilirken, savunma hakkına ilişkin bir CMK düzenlemesi de iptal edildi. Noterlerin tatil mesaisi düzenlemesi iptal edildi CHP'nin başvurusu üzerine 7532 sayılı Noterlik Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un bazı hükümlerini inceleyen AYM, Noterlik Kanunu'nun 52. maddesine eklenen, noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasının yönetmelikle düzenlenmesini öngören hükmü iptal etti. Karar 9 ay sonra yürürlüğe girecek Yüksek Mahkeme, iptal kararının yürürlüğe giriş tarihini 9 ay sonrasına bıraktı.

9 ay sonra yürürlüğe girecek karar kapsamında ayrıca, sanığa ulaşılamadığı durumlarda tebligatın sadece avukatına yapılmasını yeterli sayan ceza muhakemesi hükmü de savunma hakkını kısıtladığı gerekçesiyle iptal edildi. Anayasa Mahkemesi (AYM), noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasının yönetmelikle düzenleneceğine ilişkin yasal düzenlemeyi Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. Yüksek Mahkeme, incelemesi sonucu söz konusu kanunla, Noterlik Kanunu'nun 52. maddesine eklenen, "noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasının yönetmelikle düzenleneceğine" ilişkin hükmü iptal etti. SANIK AVUKATINA BİLDİRİMİN YETERLİ OLMASI DÜZENLEMESİ İPTAL EDİLDİ Ayrıca, AYM, ilgili kanunla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 226. maddesine eklenen, "Sanığın dosyada var olan son adresine bildirim yapılamaması veya bildirime rağmen duruşmaya gelmemesi halinde müdafine yapılan bildirimler yeterli kabul edilir." hükmünü de iptal etti.

Anayasa Mahkemesi (AYM), noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasının yönetmelikle düzenleneceğine ilişkin yasal düzenlemeyi Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. HÜKMÜ İPTAL ETTİ Yüksek Mahkeme, incelemesi sonucu söz konusu kanunla, Noterlik Kanunu'nun 52. maddesine eklenen, " noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasının yönetmelikle düzenleneceğine" ilişkin hükmü iptal etti. SANIK AVUKATINA BİLDİRİMİN YETERLİ OLMASI DÜZENLEMESİ İPTAL EDİLDİ Ayrıca, AYM, ilgili kanunla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 226. maddesine eklenen, "Sanığın dosyada var olan son adresine bildirim yapılamaması veya bildirime rağmen duruşmaya gelmemesi halinde müdafine yapılan bildirimler yeterli kabul edilir." hükmünü de iptal etti.

Anayasa Mahkemesi (AYM), noterlerin tatil günleri ve mesai saatleri dışında çalışmalarına ilişkin esasların yönetmelikle belirlenmesini öngören düzenlemeyi Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. Başvuruyu değerlendiren Yüksek Mahkeme, Noterlik Kanunu'nun 52. maddesine eklenen ve noterlerin tatil günleri ile tatil saatlerinde çalışmalarının yönetmelikle düzenlenmesini öngören hükmü iptal etti. Öte yandan AYM, aynı kanunla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 226. maddesine eklenen, "Sanığın dosyada bulunan son adresine tebligat yapılamaması veya tebligata rağmen duruşmaya katılmaması halinde müdafiye yapılan bildirimlerin yeterli sayılacağı" yönündeki düzenlemeyi de iptal etti.

Anayasa Mahkemesi (AYM), noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasının yönetmelikle düzenleneceğine ilişkin yasal düzenlemeyi Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. Yüksek Mahkeme, incelemesi sonucu söz konusu kanunla, Noterlik Kanunu'nun 52. maddesine eklenen, "noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasının yönetmelikle düzenleneceğine" ilişkin hükmü iptal etti. Ayrıca, AYM, ilgili kanunla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 226. maddesine eklenen, "Sanığın dosyada var olan son adresine bildirim yapılamaması veya bildirime rağmen duruşmaya gelmemesi halinde müdafine yapılan bildirimler yeterli kabul edilir." hükmünü de iptal etti.

Resmi Gazete'de yer alan karara göre, CHP, 7532 sayılı Noterlik Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un bazı hükümlerinin Anayasa'ya aykırı olduğunu ileri sürerek iptali için AYM'ye başvurdu. Yüksek Mahkeme, incelemesi sonucu söz konusu kanunla, Noterlik Kanunu'nun 52. maddesine eklenen, "noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasının yönetmelikle düzenleneceğine" ilişkin hükmü iptal etti. Ayrıca, AYM, ilgili kanunla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 226. maddesine eklenen, "Sanığın dosyada var olan son adresine bildirim yapılamaması veya bildirime rağmen duruşmaya gelmemesi halinde müdafine yapılan bildirimler yeterli kabul edilir." hükmünü de iptal etti.

Resmi Gazete'de yer alan karara göre, CHP, 7532 sayılı Noterlik Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un bazı hükümlerinin Anayasa'ya aykırı olduğunu ileri sürerek iptali için AYM'ye başvurdu. Yüksek Mahkeme, inceleme sonucu söz konusu kanunla, Noterlik Kanunu'nun 52. maddesine eklenen, "noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasının yönetmelikle düzenleneceğine" ilişkin hükmü iptal etti. Ayrıca, AYM, ilgili kanunla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 226. maddesine eklenen, "Sanığın dosyada var olan son adresine bildirim yapılamaması veya bildirime rağmen duruşmaya gelmemesi halinde müdafine yapılan bildirimler yeterli kabul edilir" hükmünü de iptal etti.

CHP'nin başvurusu sonrası Anayasa Mahkemesi (AYM), noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasının yönetmelikle düzenleneceğine ilişkin yasal düzenlemeyi Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. Yüksek Mahkeme, incelemesi sonucu söz konusu kanunla, Noterlik Kanunu'nun 52. maddesine eklenen, "noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasının yönetmelikle düzenleneceğine" ilişkin hükmü iptal etti. SANIK AVUKATINA BİLDİRİMİN YETERLİ OLMASI DÜZENLEMESİ İPTAL EDİLDİ Ayrıca, AYM, ilgili kanunla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 226. maddesine eklenen, "Sanığın dosyada var olan son adresine bildirim yapılamaması veya bildirime rağmen duruşmaya gelmemesi halinde müdafine yapılan bildirimler yeterli kabul edilir." hükmünü de iptal etti.

Resmi Gazete'de yer alan karara göre, CHP, 7532 sayılı Noterlik Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un bazı hükümlerinin Anayasa'ya aykırı olduğunu ileri sürerek iptali için AYM'ye başvurdu. Yüksek Mahkeme, incelemesi sonucu söz konusu kanunla, Noterlik Kanunu'nun 52. maddesine eklenen, "noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasının yönetmelikle düzenleneceğine" ilişkin hükmü iptal etti. Ayrıca, AYM, ilgili kanunla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 226. maddesine eklenen, "Sanığın dosyada var olan son adresine bildirim yapılamaması veya bildirime rağmen duruşmaya gelmemesi halinde müdafine yapılan bildirimler yeterli kabul edilir." hükmünü de iptal etti.

Yüksek Mahkeme, inceleme sonucu söz konusu kanunla, Noterlik Kanunu'nun 52. maddesine eklenen, "noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasının yönetmelikle düzenleneceğine" ilişkin hükmü iptal etti. "DİNLENME HAKKI" AYM'nin kararında, Anayasa'nın 50. maddesinde çalışanların dinlenme hakkına sahip olduğu, bu kapsamda hafta tatili ve izin hakkına ilişkin düzenlemelerin kanunla yapılması gerektiği kaydedildi. SANIK AVUKATINA BİLDİRİMİN YETERLİ OLMASI DÜZENLEMESİ İPTAL EDİLDİ Ayrıca, AYM, ilgili kanunla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 226. maddesine eklenen, "Sanığın dosyada var olan son adresine bildirim yapılamaması veya bildirime rağmen duruşmaya gelmemesi halinde müdafine yapılan bildirimler yeterli kabul edilir" hükmünü de iptal etti.

Resmi Gazete'de yer alan karara göre, CHP, 7532 sayılı Noterlik Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un bazı hükümlerinin Anayasa'ya aykırı olduğunu ileri sürerek iptali için AYM'ye başvurdu. Yüksek Mahkeme, incelemesi sonucu söz konusu kanunla, Noterlik Kanunu'nun 52. maddesine eklenen, "noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasının yönetmelikle düzenleneceğine" ilişkin hükmü iptal etti. Ayrıca, AYM, ilgili kanunla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 226. maddesine eklenen, "Sanığın dosyada var olan son adresine bildirim yapılamaması veya bildirime rağmen duruşmaya gelmemesi halinde müdafine yapılan bildirimler yeterli kabul edilir." hükmünü de iptal etti.

Resmi Gazete'de yer alan karara göre, CHP, 7532 sayılı Noterlik Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un bazı hükümlerinin Anayasa'ya aykırı olduğunu ileri sürerek iptali için AYM'ye başvurdu. Yüksek Mahkeme, incelemesi sonucu söz konusu kanunla, Noterlik Kanunu'nun 52. maddesine eklenen, "noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasının yönetmelikle düzenleneceğine" ilişkin hükmü iptal etti. Ayrıca, AYM, ilgili kanunla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 226. maddesine eklenen, "Sanığın dosyada var olan son adresine bildirim yapılamaması veya bildirime rağmen duruşmaya gelmemesi halinde müdafine yapılan bildirimler yeterli kabul edilir." hükmünü de iptal etti.

Resmî Gazete'de yayımlanan karara göre, 7532 sayılı Noterlik Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un ilgili hükmü yapılan inceleme sonucunda iptal edilirken, kararın 9 ay sonra yürürlüğe girmesi kararlaştırıldı. AYM'DEN "DİNLENME HAKKI" VURGUSU Yüksek Mahkeme kararında, Anayasa'nın 50. maddesinde güvence altına alınan dinlenme hakkına dikkat çekti. CEZA MUHAKEMESİ KANUNU'NDAKİ DÜZENLEME DE İPTAL EDİLDİ Anayasa Mahkemesi ayrıca, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'na eklenen ve sanığın son adresine tebligat yapılamaması veya duruşmaya gelmemesi halinde müdafine yapılan bildirimin yeterli sayılmasını öngören hükmü de iptal etti.

Anayasa Mahkemesi, 1512 sayılı Noterlik Kanununun 52'nci maddesindeki "Noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasına ilişkin usul ve esaslar, Türkive Noterler Birliği'nin mütalaası alınarak Adalet Bakanlığı'nca yürürlüğe konulan yönetmelikte düzenlenir." hükmüne yönelik itiraz başvurusunu karara bağladı. Yüksek mahkeme "Anayasanın'Çalışma şartları ve dinlenme hakkı' başlıklı 50'nci maddesinin üçüncü fıkrasında 'Dinlenmek, çalışanların hakkıdır.' dördüncü fıkrasında da "Ücretli hafta ve bayram tatili ile ücretli yıllık izin hakları ve şartları kanunla düzenlenir." hükümlerine yer verilmek suretiyle hafta tatili ve izin hakkının ve şartlarının kanunla düzenleneceğine karar verdi. Kuralda ya da herhangi bir yasal düzenlemede noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasına yönelik temel ilke ve esaslar ile genel çerçevenin belirlenmediği anlaşılıyor. Dolayısıyla kural kapsamında yönetmelikle düzenleme yapılmasına imkan tanınan konularda temel ilke ve esaslar kanunda düzenlenmeksizin bu konudaki yetkinin doğrudan Bakanlığa tanınması dinlenme hakkına getirilen sınırlamayı kanunilik unsurundan yoksun kıldığını ortaya çıkardı. Bundan dolayı dinlenme hakkına sınırlama getiren kuralın "kanunilik șartını sağlamadığı sonucuna ulaşılamadığı" gerekçesiyle, başvuruya konu kuralın Anayasa'nın 13 ve 50'nci maddelerine aykırılığı nedeniyle iptaline karar verdi.

Yüksek Mahkeme, noterlerin tatil günleri ve mesai saatleri dışında çalışmasının yönetmelikle düzenlenmesini öngören hükmü iptal etti. Bunun üzerine incelemelere başlayan AYM, Noterlik Kanunu'nun 52. maddesine eklenen, "noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasının yönetmelikle düzenleneceğine" ilişkin hükmün Anayasa'ya aykırı olduğuna karar verdi. Kararda, Anayasa'nın 50. maddesi uyarınca çalışanların dinlenme hakkına sahip olduğu hatırlatıldı. Kararın 9 ay sonra yürürlüğe girmesi bekleniyor.

Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre Anayasa Mahkemesi, 7532 sayılı Noterlik Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'a yönelik açılan iptal davasını karara bağladı. Mahkeme, verilen bu iptal kararının 9 ay sonra yürürlüğe girmesini hükme bağladı.