Polonya Cumhurbaşkanı Nawrocki'nin ASELSAN ve İncirlik'te görev yapan Polonya askerlerine yaptığı ziyaretin ardından bu kez Türkiye'den bir grup milletvekili Polonya'daydı. Heyet ayrıca Doğu Çalışmaları Merkezi'nde (OSW) Rusya, Türk dış politikası ve NATO alanlarında çalışan uzmanlarla görüştü. Türkiye -Polonya Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Başkanı, AK Parti Batman Milletvekili Ferhat Nasıroğlu başkanlığındaki bir grup milletvekili, 2-4 Temmuz'da Varşova'yı ziyaret etti. Türkiye'nin Varşova Büyükelçisi Rauf Alp Denktaş'a göre son 30 günde ticaret, güvenlik ve siyaset başlıklarında karşılıklı ziyaret sayısı yaklaşık 10'a ulaştı. TBMM heyeti eğitim, altyapı, ulaştırma, enerji ve sağlık alanlarında yatırım ile ticaret mesajları verse de en çok şu sorularla karşılaştı: "Polonya bir gün Rusya ile karşı karşıya gelirse Türkiye'yi yanında görür mü?" ve "Ortak güvenlik çıkarları için ne yapılabilir?" TBMM heyeti, 15 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefine ulaşmak için yalnızca 1 milyar dolar kaldığını vurguladı; hedefi 20 milyar dolara taşımak için Polonya'nın Eximbank'ı KUKE'yi de ziyaret etti. POTİAD gibi örgütlerle buluşmalarda KUKE'nin "kullandırmaya hazır fonlarımız var" mesajı bu nedenle öne çıkarıldı. Ancak yerleşikler haklı bir soru sordu: "Yıllardır burada yaşayanlar bankada hesap açtıramazken ve oturum izni sorunları yaşarken, bu krediler nasıl kullandırılacak?" Benzer sorunlar sayıları 5 bini bulan Türk öğrenciler için de geçerli. Beşiktaş ve Galatasaray'da voleybol oynayan, Türkiye'ye yakınlığıyla bilinen Szewinski, heyeti "mutluluktan kalbim çıkacak gibi" sözleriyle karşıladı.

Yazının başlığı hafta sonu Cizre'de, Cizre Ticaret ve Sanayi Odası(CTSO) ve Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO) ev sahipliğinde Demokratik Gelişim Enstitüsü (DPI) tarafından düzenlenen toplantıda tartışıldı. Bölgenin yarım asırdır "Barış varsa ticaret vardır. Ticaret varsa üretim vardır. Üretim varsa refah vardır. Refah varsa huzur vardır" döngüsü dışında kaldığını vurguladı. Kaya, 2014'te Irak ithalatında birinci sırada yer alan Türkiye'nin bugün üçüncü sırada olduğunu söyledi. Ancak Kaya, Cizre'den Suriye'ye mal satmak isteyenlerin 800 km yol katetmesi gerektiğini, 200 km ötedeki Nusaybin sınır kapısının 13 yıldır kapalı olduğunu anlattı. Bugün İstanbul'da bir kişi yılda 10 bin dolar kazanıyorsa, bölgede kişi başına kazanç 3 bin dolar civarında. "Ciddi bir barış arayışının merkezinde ekonomik mantık yer almalıdır" dedi. Ekonominin bir silah olarak da kullanılabileceğini belirten Omtzigt, "Ekonomik boyutlar diyalog için yeni imkânlar da yaratabilir" dedi. Özel sektör demişken, IKBY'den dört ticaret ve sanayi odası adına konuşan Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Gailan Hacı Saeed'in de birlikte üretmeye hazır olduklarını belirterek "Üzerimize düşen tarihî sorumluluğu yerine getirmeye hazırız" dediğini not olarak aktarayım.

Terörsüz Türkiye sürecinin güvenlik garantisi olan MHP lideri Devlet Bahçeli, iki yıldır sanırım ilk kez 16 Haziran'daki grup toplantısında, süreci ağzına almadı. MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay ise 17 Haziran'da Meclis Genel Kurulu'nda 'devlet aklı' konulu dikkat çekici bir konuşma yaptı. Bahçeli'nin tavrının izini sürerken, MHP'li bir isim "siyaset bazen konuşarak, bazen de susarak yapılır" dedi. Yasa çıkarsa hem yürürlüğe girmesi için 3-6 ay gibi bir süre tahdidi, hem de yürürlük sonrası 6 ay-bir yıl gibi bir süre sınırı olacak. "Bundan sonra silah bırakmayan kendi bilir" denilebileceğini kaydeden yetkili, "elde meşru dayanak olur" dedi. DEM Partili kaynak, "Yasa çıksın ama yürürlüğü ileri tarih olsun, o sırada gözleyelim" denmesine Öcalan'ın ve örgütün nasıl yaklaşacağını görmek gerekeceğini belirtti. Ancak yasa oylamasına girmemek ya da 50-60 kadar milletvekiliyle karşı oy verme olasılıkları için, DEM'li yetkilinin söylediği "O zaman Kürtlerden nasıl oy isteyecekler?" tepkisi not edilmeli.

CHP'de yaşanan tabloyu yalnızca "ikiye bölünme" diye tarif etmek artık yetersiz. İhraçlar konusunda daha serinkanlı davranılması gerektiğini düşünenlerle, "başlanan temizliğin" bir an önce tamamlanmasını savunanlar aynı çatı altında. Onlara "gözlemciler" diyelim. 20 Temmuz'dan, yani adli tatilin başlamasından sonra değişimcilerin partileşme konusunda daha somut adımlar atacağı artık neredeyse kesin. Genel Merkez yönetimine göre, her ne kadar Özel'e 110 milletvekili hemen kurultay için destek vermiş olsa da ayrı bir parti kurulduğunda bu sayı yaklaşık 60'ta kalacak. Yeni parti için hızla harekete geçilmesini savunan bir isim, Kılıçdaroğlu yönetimindeki CHP'de 50-60 milletvekili kalmasının kamuoyunda farklı bir algı yaratabileceği fikrine şu yanıtı verdi: "Seçmenle seçilmiş arasında duygusallık açısından çok fark var. Seçmenle bir sorun yok. Seçilmişler duygusal kopuşta zorlanabilir. Mesela il başkanı tereddüt edebilir ama ilçe başkanları, ilçe yönetimleri tamamen geçer. Aşağıdan insanlar geçtikçe, üstte de geçişler artar." Yeni parti savunucularındaki kaygılardan biri de CHP'deki fiili bölünmenin başka partilerde yarattığı hareketlilik. Bu kaygıyı dile getiren bir isim, "Seçmen hırsızlığı yağmaya dönüşürse altından kalkamayız" sözleriyle tabloyu özetledi. Değişimciler, kendileri talep etmeden bazı partilerin "birlikte çalışalım" önerisiyle geldiklerini belirtiyor. Görünen o ki değişimciler için mesele yalnızca yeni bir parti kurmak değil; aynı zamanda bu kopuşun Meclis'te, örgütte ve seçmen nezdinde yaratacağı güç dengesini de yönetmek.

Türkiye'nin Irak Kürdistan Bölgesi'ndeki KDP-KYB dengesine bakışı uzun yıllar boyunca Erbil merkezli, KDP ağırlıklı ve güvenlik odaklı oldu. Süleymaniye/KYB ile ilişkilerde bir yumuşama gözleniyor ve bu sadece taktiksel değil, stratejik bir yeniden konumlanmaya işaret ediyor. Türkiye, 3 Nisan 2023'te Süleymaniye'ye uçuş yasağı getirdi. Bu Türkiye'nin "Süleymaniye'ye mesafeli dur, temkinli izle" politikasının bir parçasıydı. Yasak ancak Ekim 2025'te Neçirvan Barzani'nin Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşmesinin akabinde kalktı. 1 Ekim 2024'te başlatılan "Terörsüz Türkiye" süreci ve sonrasında PKK'nın kendini fesih ile silah bırakma kararları, yalnızca iç politikada değil, bölgesel dengede de etkili oldu. KYB lideri Bafel Talabani'nin "Kürtlerin mızrağın ucu olması doğru değil" çıkışı, Ankara'da yankı buldu. Bu görüşmenin hemen ardından 6-7 Haziran'da Talabani kardeşler Süleymaniye'de Delphi Forumu'na ev sahipliği yaptı. Bafel Talabani konuşmasında, "Türkiye ile ilişkilerimiz iyi ve Türk kardeşlerimizle ilişkilerimizi daha da geliştireceğimizi umuyorum" dedi.

CHP'nin ikiye bölünüp bölünmeyeceği bir başka deyişle içinden yeni bir parti çıkıp çıkmayacağı tartışılıyor. Geçen hafta boyunca hem CHP'li hem de başka partilerden siyasetçileri dinledim. Edindiğim izlenim, her ne kadar Özel yeni parti olasılığını 'felaket senaryosu' ve 'en son seçenek' olarak dile getirse de yeni bir parti ile yollarına devam ederlerse, bu, kodları alışıldık, bilindik CHP olmayacak. CHP içinden çıkan Demokrat Parti (DP) ya da Saadet Partisi (SP) içinden çıkan AK Parti gibi dönüşerek çıkış diyelim. Nitekim, Meclis'te kulağıma yeni parti meselesinin arkasında 'AK Parti'nin doğuş hikayesi gibi bir motivasyon' olduğu çalındı. Kimilerine göre yaklaşık bir yıldır kulislerde dillendirilen, hatta Ekrem İmamoğlu'na yönelik göndermeyle adının Ekim Partisi olacağı iddia edilen (gazeteci Saygı Öztürk adının İstiklal olabileceğini ileri sürdü) yeni parti meselesi CHP'yi bölme planının parçası. Genel Merkez Sözcüsü Müslim Sarı'nın dün yayınlanan bir röportajda, "Bizim kanallarımıza yansıdığı gibi bir tepki yok, bu her geçen gün kırılıyor, kırılacak" sözü de bunu doğrular nitelikte. Bir kaynak, "Özel, Ankara'ya arkasındaki desteği göstererek dönecek" iddiasında bulundu. Bu arada; Özel'e tahsis edilen yeni otobüste CHP'nin altı oku var ama CHP yazısı yok.

Kemal Kılıçdaroğlu, 2023 cumhurbaşkanlığı ve milletvekili seçimlerinden sadece bir yenilgiyle daha çıkmış değildi. Öyle olsaydı, tarihe kazınan o 38. Kurultayda aday olmayabilirdi belki. Eğer ilk turun sonunda Özel'in elini havaya kaldırabilseydi, ikinci turda kaybeden CHP Genel Başkanı sıfatıyla uğurlanmış olmayacağını. Geçmişte Kılıçdaroğlu ile yakın çalışmış fakat daha sonra uzaklaşmış bir parti yöneticisi, bu iradenin nedenleri arasında "İmamoğlu'nun bir güvenlik sorunu" olarak görülmesinin önemli bir yeri olduğunu söylemişti. Benzer şekilde, Kılıçdaroğlu'na yakın birden fazla partiliden de "eğer Özel tek başına hareket etmiş olsa" Kılıçdaroğlu'nun bugüne kadar sergilediği tavrın farklı olacağını işittim. Bir zamanlar kendisine en büyük desteği veren medya kuruluşlarında bugün adı "atanmış genel başkan" olarak geçirilse de, gösterilen tepkinin boyutu artsa da Kemal Kılıçdaroğlu girdiği yoldan dönmeyecektir. Kemal Kılıçdaroğlu, Özel döneminde kendisine yapılan davetlere icabet etmemesini 'eski genel başkan' parantezi içinde olmak istememesine bağlayanlar vardı. Kılıçdaroğlu, CHP'nin 'eski genel başkanı ' olduğunu kabullenmiş olsaydı, mutlak butlan kararı çıktığı gün Özel ile birlikte kameraların karşısında da olurdu. Böylece CHP'de olan biteni izleyenlere "beraberlik ve güven" aşılayabilir(ler)di. CHP vekili avukat Celal Çelik'in mahkeme kararına uygun olarak genel merkezin Kılıçdaroğlu'na devredilmesi başvurusu yapması, iki taraf arasındaki "en kısa sürede kurultay" ile "en uygun koşulda kurultay" farkının altını çiziyor. Kılıçdaroğlu, acele etmeyecek.

Dahası +1'in etkisi, neredeyse yüzde 50'den fazla. Kendisine bunun nedenini ve neden şimdi olduğunu sordum; 19 Mart sonrası tercih ettiği koordinatla ve artık anketlerde 'cam tavan' olarak tabir ettiği yüzde 5'i aşmış olmasıyla açıkladı: "İmamoğlu'nu savunmayı muhalefetin vecibesi, muhalif olmanın samimiyet karinesi, 'onu savunan ancak muhalif olur, savunmayan asla muhalefet olamaz' gibi taassuba dönmüş bir kabul var. Bu kabul hattında 'muhalefet olmanın ne demek olduğu bizden sorulur. Bizi savunursanız ancak muhalif olursunuz' şımarıklığına da özne olmadım." CHP'nin hem muhalefeti konsolide etmek hem de kendi politik duruşunu güçlendirmek çabasında olduğunu belirten Ağıralioğlu, "Biz CHP'nin İmamoğlu ve Silivri gündemli politika ve stratejisinin politik aparatı değiliz ve olmayız. Hukuk ve demokrasi adına hem muhalefete hem iktidara ikazda bulunmak için angajmana ihtiyacımız yok. Anahtar Parti'nin kendine ait özgün bir duruşu var. Durduğumuz yerin İmamoğlu adına rolü olanlarda tedai ettirdiği şey bu. Durduğumuz yeri anlamayanlarda partimize yönelik seviyesi problemli, saygısız değerlendirmelerin sebebi de bu koordinatlarımız olabilir. Zaman bizi irade ve siyasi koordinatlarımızla kantara çıkaracak. O zaman bakalım kimin hissesine mahcubiyet ve özür dilemek düşecek, göreceğiz" ifadesini kullandı. "Yüzde 50 artı 1 matematiğinin yüzde 5'i gözden çıkartması mümkün değildir. 50'yi 1 geçerek memleketi almayı hayal kuran herkes, yüzde 5'e ne sırtını dönebilir ne de ciddiye almamazlık edebilir" dedi. Ağıralioğlu partisinin konumlandığı yeri diğer muhalefet partilerinden keskin bir şekilde ayırıyor: "(Onlar) İktidar seçmeninin güvenini kazanmak yerine, Tayyip Erdoğan'ı yenmek için herkes ile beraber olmayı göze alıyor. İktidar seçmeniyle beraber olun, iktidar seçmeninin gönlünü kazanın. Muhalif olmayı, kendilerinin davranış şekline bağlayanlar, kendileri gibi davranmayan herkesi devşirilmiş sayacaklardır. İktidar cenahı da 'nasıl olsa muhalefete mesafeleri var' diye kendinden sayacaktır. Biz kendimizi kendimiz gibi anlatıyoruz ama onlar bizi kendi durdukları yerden anlayacaklar." Ağıralioğlu, bugüne kadar partisinin oy oranını ölçtürmek için hiç anket yaptırmadığını ancak yakında saha verisi görmek için kamuoyu araştırma şirketlerine abone olacaklarını söyledi.

Milli Eğitim Bakanlığı mayıs ayı boyunca 19 Mayıs'ın ruhuna uygun olarak "Maarifin Kalbinde Marifetli Gençlik" temasıyla 81 ilde etkinlikler gerçekleştirecek. Bakan Tekin bu çerçevede Teknopark Ankara İvedik OSB Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'ni ziyaret ederek atölyeleri gezdi, öğrenci ve öğretmenlerle sohbet etti. Gazetecilere mesleki ve teknik eğitime yönelik çalışmalarını anlattı. Mesleki ve teknik eğitimin Türkiye'deki demokratikleşme süreci ve insan kaynağının uygun standartlarda yetiştirilmesiyle milli gelir arasındaki artış açılarından önemli olduğunu vurgulayan Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin bu nedenle ortaöğretim kurumlarına özel önem gösterdiklerini söyledi. 2013 yılından bu yana sektörle birlikte atılan adımların doğru sonuçlar verdiğini kaydeden Tekin, "Muhalefetin bu meseleler üzerinden çok yoğun eleştiri yapmasının sebebi de burası. Her gittiğimiz yerde ticaret ve sanayi odaları bize bu konularda teşekkür ediyor. Benzeri okul, program önerileriyle geliyorlar. Mesleki eğitimde geleceği yakalamak, değişen üretim ihtiyaçlarına karşılık vermek amacıyla Siber Güvenlik, Yapay Zekâ, Endüstriyel Kalite Kontrol, Havacılık ve Uzay Teknolojisi ve Gastronomi ve Mutfak Sanatları alanlarını açtık ve açmaya devam edeceğiz" dedi. Şu anda en kalabalık birimimiz yaklaşık yüzde 41 ile orta öğretim. Yani 100 öğrenciden 41'i meslek lisesine gidiyor. Bu yıl meslek lisesini tercih edenlerde o oran yüzde 43. Yani mesleki ve teknik eğitime yönelim sürekli artıyor. Şu an hem imam hatip okulları için hem meslek liseleri için 28 Şubat öncesindeki noktaya gelmiş durumdayız. 28 Şubat travmasının yarattığı bu olumsuz algıdan hareketle, çocuğunun akademik eğitim almasını istiyor. Yaklaşık 3400 meslek lisemiz var. 223 bin işletmeye öğrenci gönderiyoruz.

CHP'li bir siyasetçinin ifadesiyle, "il yönetimlerinden milletvekillerine kadar tüm partinin sokakta olacağı, simultane olarak tüm vatan sathında aynı mesajların verildiği bir süreç" başlayacak. CHP Genel Başkanı Özgür Özel'in hafta sonu mitingleri de devam edecek. Kimilerince, "altı üstü bir vites yükseltme" söz konusu. CHP'li bir isme göre; "CHP'nin yeniden büyümesi için bir mücadele alanı oluşturmak ve farklı kesimlerin geldiği, topluma yayılan bir katılımın sağlanması gayreti" söz konusu. İkincisi; CHP bunu diğer muhalefet ile, "kesişim kümesi ortaklığı" diye tarif edebileceğim bir ilişki arayışında olduğu dönemde yapacak. Bir yetkili, bazı muhalefet partilerinin CHP'li belediyelere yönelik operasyonlara önce "benimle ilgili değil, CHP'nin konusu" olarak yaklaştığını ancak bunun değiştiğini söyledi. Muhalefet partilerinin artık "sorun muhalefetin varlığı" noktasına geldiğini belirten CHP'li kaynağa göre; Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan'ın bir cumhurbaşkanı adayları olduğu halde adını şimdiden açıklamayacaklarını ifade etmesi de bu yönde bir gösterge. İstanbul'da, 12 - 14 Haziran'da düzenlenmesi için çalışılan konferans geçen ay İspanya'da gerçekleştirilen ve Özel'in de katıldığı Küresel İlerici Seferberlik toplantısının üçüncü ayağı olacak. Dolayısıyla 4 Mayıs başlangıcına CHP'nin 81 ildeki eylem silsilesinin ötesinde, bahardan yaza uzanan, farklı ara başlıkları olan kampanya süreci olarak bakmak gerek.

Aydın, Türkiye'nin en büyük gıda tedarikçisi konumunda bulunduklarını, geçen yıl 20 milyar liranın üzerinde 40 farklı ürün aldıklarını, Tarım Kredi KOOP Marketlerde 2 bine yakın ürün sattıklarını, marketin günlük müşteri sayısının yaklaşık 1 milyon olduğunu vurguladı. Trakya'da hayvancılık üzerine 4 milyar liranın üstünde büyük bir yatırım yapacaklarını aktaran Aydın, "1200 dönümlük arazi üzerine inşa edilecek" dedi. 1.1 milyar dolarlık yatırım Yeni halka arzların da olacağını söyleyen Aydın, TK Süt bünyesinde Denizli'de yaklaşık 1 milyar liralık şirket aldıklarını ve halka arz etmeyi planladıkları bu şirketin piyasa değerinin 12 milyar liraya ulaştığını belirtti.

En son, 10-11 Nisan 2026'da, Nürnberg'de Türk toplumunun önde gelen isimlerinden bir iş insanından haraç istendi. Türk makamlarına göre Almanya'da 18 ayrı suç örgütünün lider ve üyesi olan 32 kişi firari durumda. Bakan Çiftçi'nin Alman mevkidaşı ile görüşmesinde, Nürnberg'deki olayı "endişe verici" olarak nitelendirerek, Almanya'da yaşayan Türk iş insanlarına yönelik örgütlü suç faaliyetlerinin artışından kaygı duyulduğunu vurguladığı belirtiliyor. Çiftçi'nin mevkidaşına, Alman kolluk makamlarının aldıkları önlemlerin "görünür ve somut nitelikli" olmasının, suç örgütleri üzerinde caydırıcı etki yaratacağını ilettiği kaydediliyor. Türkiye'nin halen Almanya'dan narkotik suçlar kapsamında 48, kaçakçılık ve organize suçlarda 46, asayişte 105 ve terör 458 olmak üzere toplam 657 şahıs için iade talebi bulunuyor. Bugüne kadar ise terörden 597, kaçakçılık ve organize suçlardan 31 asayişten ise 52 olmak üzere 680 kişinin iadesi reddedilmiş durumda. Önümüzdeki yılların en önemli meselesi olacak bu konuyu çalışan Uluslararası Radikalizm Gözlemevi Derneği (URAD) Başkanı Prof. Dr. Hilmi Demir ile Avukat Oğuz Demir'in "Yeni Nesil Çeteler ve Radikalleşme, Çeteler Çocuklarımızı Nasıl Çalıyor?" başlıklı kitabını ilgilenenlere de ayrıca öneririm.