Çünkü "büyükler" öyle istiyor. Biri çok yüksek risk içeren, bir anda buhar olması muhtemel olan kripto paralar, diğer yandan tarihin en büyük 'güvenli limanı', en yüksek güven oranına sahip altın. Yatırımcı tam "Piyasa yükseliyor, kaçırmayayım" telaşıyla alım yapacak ve maalesef bu kez fiyatlar zirvedeyken yakalanmış olacak. Üstelik 120 bin doları görmüş, ardından yıla 96 bin dolar seviyesinde başlayan Bitcoin, devlerin "Bitcoin sattım" dedikoduları ve spot ETF'lerin (dev fonlar) çıkışlarıyla çöküş üstüne çöküş yaşadı. 1 Temmuz 2026'da 57.718 bine kadar çakıldı. Onlar, 14 Temmuz'daki ABD verileri, 29 Temmuz'daki FED kararı öncesi piyasayı yine manipüle etmeye çalışacak. Eğer enflasyon verisi yüzde 4,2'den aşağı düşerse büyük oyuncuların beklediği şey gerçekleşmiş olacak. Eğer ABD enflasyonu yüzde 4,2'nin üzerinde kalırsa büyük yatırımcının 'yukarı taşıma' hevesleri biraz daha ertelenecek. Altının onsu yeniden 4 bin dolar sınırı ve belki de altına sarkacak Bu son düşüş belki de 'toplamak' için son bir fırsat olacak, ardından yükseliş başlayacak. 2021 yılı mayıs-temmuz arasında Bitcoin sadece Elon Musk tweetleriyle 30 bine kadar çakıldı. Küçük yatırımcılar olarak "en dipten al, en yüksekten sat" senaryosunu yakalayamasak da, tamamen yem olmaktan kurtulabiliriz bence.

2 fabrikası, genel müdürlük ve Ar-Ge birimleriyle birlikte 7 binden fazla nitelikli personele istihdam sağlayan bir şirket... İstanbul Hoşdere Otobüs Fabrikası'nda 4500, Aksaray Kamyon Fabrikası'nda 1600'ü aşkın, genel müdürlük ve Ar-Ge Merkezinde 1000'e yakın çalışanı bulunan Mercedes Benz Türk'ün çalışma yapısını hep beğenmişimdir. Bunun yanı sıra çok önemli bir programları var ki, hikâyeleri dinlerken yitip giden birçok genç için "Ah keşke daha çok şirket ve benzer program olsa böyle" demeden geçemeyeceğim türden... Mercedes Benz Türk'ün efsane CEO'su olarak adlandırılan, 38 yıldır bu şirkette çeşitli kademelerde çalışan ve İcra Kurulu Başkanı olarak temmuz sonunda görevi devredecek olan Süer Sülün'ün veda etkinliklerinden olan "Her Kızımız Bir Yıldız" programının 22'ncisinde, bugüne kadar desteklenen kızların başarılarıyla o sahnede yer alması çok etkileyiciydi. Yurdun 63 ilinde, şimdiye kadar bu tedrisattan geçen 22 bin genç kız. Evet, her yıl 750'si lise, 250'si üniversite öğrencisi olmak üzere 1000 kız öğrenciye burs desteği veren, onları öğrenim hayatlarında mentörlük, staj, yönlendirme destekleriyle sürekli motive eden programın mezunlarının yüzde 20'si mühendislik, yüzde 14'ü tıp, yüzde 11'i öğretmenlik tercih ederek 'yıldızları' çoğaltmış ve onlar şimdi tam 22 bin kişi. Şirket, buna da el atmış. 30 il ve 33 okulda Mercedes-Benz Laboratuvarı kurmuş. 5 bine yakın genci uygulamalı eğitimle buluşturmuş, 3000'den fazla mezun vermiş.

Bu listenin zirvesine ambargo koymuş şehir, Kopenhag... Hollanda'nın başkenti Amsterdam'dan ilham alınarak inşa edilmiş, her yeri kartpostal görüntüleri veren, tarihî binaları, yel değirmenleriyle muhteşem şehir. Fakat bu şehirde birkaç gün geçirdiğinizde iklimi gibi soğuk olan bazı gerçeklerle yüzleşiyorsunuz. Kopenhag, kanallarıyla Amsterdam'ı andırsa da sokaklardaki dinamizm çok farklı. Evet, orası tam bir bisiklet şehri... Göz alabildiğine bisiklet. Kopenhag'da ise durum neredeyse "iki tekerlekli teröre" dönüşmüş durumda. Türkiye'de yaşayan bizler için "hayat pahalılığı" artık günlük sohbetlerimizin birinci maddesi. Onlarda kişi başı gelir ortalaması 50-52 bin kron (Google bilgisi). 30-35 Danimarka Kronu etiket taşıyan bu ünlü yiyecekten 1.400-1.500 adet civarında alabiliyorsunuz. Bizde saati en az 150-200 lira, onlarda 30-50 lira arasında.. Şehri gezerken sokaktaki insanların yüzlerine bakıyorsunuz; o meşhur "mutluluk raporlarındaki" kahkahaları, neşeli kalabalıkları arıyorsunuz ama maalesef... Danimarkalıların mutluluğu, bizim anladığımız anlamda bir "coşku" veya "neşe" değil. Yurt dışında olmanın en güzel tarafını sorsanız "Ülkeme dönmek" derim daima... O parklar sayesinde tüm şehri 2-3 seferlik toplu taşıma ile gezmek, gerekirse bisiklet taksi takviyesiyle mümkün oluyor. Bizde 1 Temmuz'da başlayacak olan, depozito sistemi orada hayatın bir parçası olmuş durumda. İçecek alırken ödenen ve 1,5-3 kron arasında değişen depozito bedelleri için müthiş bir yarış var.

Şu anda gülerek hatırlıyorum ama market raflarında 'yaş maya' bile kalmamıştı o birkaç gün. Fakat Avrupa'da ayçiçeği yağından tuvalet kağıdına kadar birçok üründe aylarca boş rafları, 1-2 taneyle sınırlı tutulan alışverişleri izledik... Ardından hepimizin malumu, küresel enflasyonla yüzleştik. 28 Şubat'tan beri de ha bugün, ha yarın diye "savaş-barış oyunları" yapıyor Trump. Avrupa Merkez Bankası bu süreçte cesur karar attı ve politika faizini 25 baz puan artırdı. Geçen hafta Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) faizi sabit bırakmıştı. Sırada Fed ve İngiltere Merkez Bankası'nın kararları var. Dev hava yolu şirketleri dahi en önemli masraf kalemlerinden olan yakıt giderindeki artış karşısında "Zarar edeceğiz ama ne yapsak da en az zararla kurtulsak" diye hesap yapıyor... Pandemi döneminde evinde, balkonunda depolanabilecek ne varsa neredeyse 1 yıllık ihtiyacını depolayanlar vardı.

Hatırlar mısınız; 2001 krizinde bir gecede Türk halkı yüzde 30 fakirleşti. O gün, bir cumhurbaşkanı, bir başbakanın önüne anayasa kitapçığını fırlattı ve Türkiye büyük bir ekonomik ve siyasi krizin içinde buldu kendini... Anayasa kitapçığı fırlatılmasıyla kriz zirve yaptı ve aynı gün İstanbul Borsası yüzde 14, ertesi gün yüzde 18 değer kaybetti. Gecelik faizler yüzde 760'a çıktı. Paramızdan 6 sıfır atılmadan önceki rakamlarla, 680.000 lira olan Amerikan doları bir haftada 1.000.000 TL'yi geçti. Evet, 28 Şubat'ta ABD ve İsrail, İran'a saldırdı, artık bütün gelişmelere anlık tepki veren dünya para ve emtia piyasaları sert dalgalarla dolu bir döneme girdi. Trump "Ateşkes yapabiliriz" dedi. Ertesi gün Trump "İran'a şu kadar saat verdim" dedi, hoop yine bir taraf yeşil bir taraf kırmızı. Birkaç saat sonra "24 saat süre daha verdim" dedi, yeşiller daha bir yeşil, kırmızılar daha bir kırmızı... Belki her gün.

Geçtiğimiz hafta yürürlüğe giren kanunla aidat artışlarına, site yönetim planlarına itiraz etmek, site yönetimlerini şikâyet etmek daha kolay hâle geldi. Gelin şimdi tek tek eskiden nasıldı, şimdi ne olacak şeklinde sıralama yapalım... Aidat konusu: Önceden site/apartman yöneticisi işletme projesi hazırlayıp aidatı belirliyordu. Yönetici tek başına aidat belirleyemeyecek. Şimdi tek taraflı zam dönemi bitti, genel kurul onayı şart oldu. Şimdi tek yol genel kurul. Yönetim planı için 3'te 2 çoğunluk şart oldu. Eskiden apartman ya da site yönetimi "Enflasyon ve giderler arttı" diye çok yüksek zam yapabiliyordu. Aidata itiraz edip dava açabilirsiniz ama sakın "Ben bu aidatı ödemem" demeyin. Ek masraf çıkmasın, icra takibi, dava masrafı çıkmasın diyorsanız, aidatınızı ödeyin ama açıklamaya "Fazlaya ilişkin haklarım saklı kalmak kaydıyla" notunu mutlaka düşün. Yapılan ve yapıldığı iddia edilen hizmetlerin dökümü, bunların belgeli olması şart. Kat Mülkiyeti Kanunu'na aykırı olduğunu iddia etmenize rağmen yönetim hiçbir adım atmadıysa, Sulh Hukuk Mahkemesi'ne, ara buluculuk başvurusu yapabilirsiniz.

Türkiye'de düşük faiz artan üretim yöntemi enflasyonu durdurmaya yetmedi ve 2022'nin ekim ayında yüzde 85,5 oranındaki enflasyon kayıtlara geçti. Diğer ham maddelerin tedarik sıkıntısı büyüdü, bu fiyatları ödeyecek olanlar bile alamadı ve hem gübre hem de "eşel mobile" rağmen 80 lirayı bulan akaryakıt fiyatları da eklenince gıda fiyatları yüzde 100'ü aşan oranlarda arttı. Bunca kötü haber peş peşe gelirken, yağışlar bollaştı, geçen sene yaşadığımız don ve benzeri felaket korkusu gerçeğe dönüşmedi ve şimdi üreticilerden "Bu yıl ürün bollaşacak" müjdesi geldi. Neyse ki şimdilik 12 ay sonrası için beklenti yüzde 23,39'dan yüzde 23,82'ye çıkmış durumda. Türkiye, eski adı AET (Avrupa Ekonomik Topluluğu) olan birliğe ilk kez 31 Temmuz 1959 tarihinde üyelik başvurusu yaptı. Türkiye ile AET arasında ortaklık ilişkisi kuran Ankara Anlaşmasının ardından resmî başvuru 14 Nisan 1987 yılında yapıldı. "Tamam, hazırsınız, artık müzakerelere başlayalım" dedikleri tarih ise 17 Aralık 2004. Bu tarihin ardından birçok alanda 'AB kriterlerine uyalım' diye yaptıklarımızın haddi hesabı yok ama yok, olmadı. Böyle olunca kamuoyunda da AB üyeliğini destekleyenlerin oranı da düştü "AB olmazsa başka birlik kurarız" şeklindeki tavsiyeler halkta büyük karşılık buldu. Ne zaman pandemi patladı, lojistik kolaylık Avrupa'nın gözünü Türkiye'ye çevirdi. IMF'nin eski başkanı olan Christine Lagarde, Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanlığı sıfatıyla Avrupa Birliği liderlerine çağrıda bulundu. Lagarde, doğrudan "Türkiye" demese de "Blokun temellerini güçlendirme konusunda cesaret göstermeleri" çağrısında bulundu.

"Evlere, daire daire dolaşarak ambalaj atığı toplamak için poşetler dağıtılmalı. Teşvik olur" dedim, o da kabul gördü. Her yere ilanlar astı, broşürler dağıttı ve Zeytinburnu, 25 yıl önce çok büyük bir adım attı... Dünya için de insanlık için de çok büyük adım olan 'Sıfır Atık' hareketi ise 27 Eylül 2017 tarihinde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın sahiplenmesiyle; ete kemiğe büründü. Sıfır Atık Vakfı ise 2023 yılında yine Emine Erdoğan desteğiyle kuruldu. Sıfır Atık Vakfı verilerine göre, 2017'ye kadar Türkiye'de belediyeler katı atıkları toplamış, bertarafı için uğraş vermişler. 2001-2010 döneminde atıkların büyük kısmı geri dönüşüm sistemine sokulamamış ve yüzde 98'i depolanmış. 2017 ise sıfır atık hareketinin başlangıcı kabul ediliyor. 2017 yılında geri dönüşebilir atıkların sadece yüzde 13'ü kazanılıyormuş. Bu oran 2025'te yüzde 37,53'ü bulmuş. Hedef, 2035'te yüzde 60, 2053'te yüzde 70 geri dönüşüm oranına ulaşmak. Geçtiğimiz günlerde Garanti BBVA, KAGİDER ve Ekonomist'in 19'uncu kez düzenlediği "Türkiye'nin Kadın Girişimci Yarışması" sonuçlarının açıklandığı gecedeydim. "Amerika'da kadınların girişimci olarak ne sorunu olabilir ki" diye düşünüyormuş ama zorlukları görünce bu yarışmayı Türkiye'de yapmak için dev bir adım atmış ve o adım bu yıl 19'uncu kez kadınları ödüllendiriyor. Bahar Alan'ın Novavera zeytinyağı, dünyanın en kaliteli zeytinyağı seçilmiş ve daha da güzeli dünyanın en çok ödül alan zeytinyağı da olmuş. Ve büyük ödülün sahibi de Gurvita ile Bahar Şamhinli Tanju olmuş... 13 Haziran 2022'den bu yana TİM Başkanlığını yürüten Mustafa Gültepe, 6 Mayıs Çarşamba günü başkanlığa yeniden aday olduğunu 'resmî' olarak açıklayacak. Şimdi gözler 6 Mayıs'ta Başkan Gültepe'nin yeniden adaylığını açıklayacağı toplantıda. Gelmeyenlerin adımı da "kendisi aday olacak ya da başka adayı destekleyecek" şeklinde okunacak.

Geçtiğimiz hafta, Sabancı ailesinin önemli isimlerinden iş kadını Dilek Sabancı "Bir insan için ne kadar para gerekli?" sorusuna cevap verdi. Sevgili Meliha Okur, radyo programında sormuş Dilek Sabancı'ya; 'Bir insan için ne kadar para gerekli' diye... Zaten teknesi, lüks arabası olan 30 yıl onları kullanacak değil ya! Her yıl yüzde 30 artsa var ya... * Çarptım böldüm, günlük 120 bin lira falan. Daha bir sürü cümle var da... Bence yeter... İş hayatında gün içinde anlık mesajlar, e-Postalar ve planda olmayan talepler sebebiyle çalışanların dikkati ortalama 2 dakikada bir bölünürken, yeniden odaklanma süresi 23 dakikayı buluyor. Almanya'da 492 ofis çalışanıyla yapılan bir araştırmada da çalışanların günde ortalama 2 saatten fazla süreyi iş bölünmeleriyle geçirdiği görülüyor. Bu da Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre her yıl dünya genelinde 12 milyar iş gününün kaybedilmesi anlamına geliyor. Bu da iş yerinde sağlık sebepli devamsızlıktan tam 15 kat daha fazla zaman kaybı anlamına geliyor ve bu kaybın yıllık faturası 1 trilyon dolara ulaşıyor.