Ankara'daki NATO Liderler Zirvesi arifesinde müttefik ülkelerden Türkiye'ye yönelik müthiş bir övgü bombardımanı (!) var... Mesela Almanya Savunma Bakanı Pistorius, Türkiye'yi "Çok ama çok önemli bir NATO ortağı" olarak nitelendirdi. Belçika Savunma Bakanı Francken, "NATO'nun Türkiye'ye ihtiyacı var" dedi. Hemen her konuşmasında Türk savunma sanayisinin İttifak'ın caydırıcılık ve savunması için gerekli çıktıyı sağladığını vurgulayan NATO Genel Sekreteri Rutte de "Türkiye NATO açısından son derece önemli bir ülke" sözleriyle bunu pekiştiriyor sürekli. Bugün Türk savunma sanayine, Türk ordusuna övgüler yağdıran Almanya, 90'lı yıllarda Leopard tankları ya da zırhlı personel taşıyıcı BTR'leri, hatta patenti kendilerine ait olan, Türk askerinin temel muharebe silahı G -3 piyade tüfeğinin bile terörle mücadelede kullanılmasına karşı çıkıyordu. Türkiye NATO için bir kanat ülke değil, merkez ülke konumunda... Türkiye, NATO 3.0 sürecine derinlikli katkılar sunacak tüm donanıma da fazlasıyla sahip. Dolayısıyla övgüler hoş, iyi de asıl kritik nokta "Size ihtiyacımız var ama bize ihtiyacınız olduğu zaman yokuz" kafasındakilerin "Bir halt yedik, kusura bakmayın" durumuna evrilmeleri aslında...

Gelelim Türkiye'nin "savaş hazırlığı" iddiasına... Türkiye, Bağdat, Erbil ve Süleymani'yle elbette konuşacak, terör örgütünün dağılmasının ardından ortaya çıkacak boşluğun başkaları tarafından doldurulmaması, yasadan faydalanma ve Türkiye'ye dönme ihtimali olmayanların Irak'ın kuzeyinde başka ilişkiler ağına girmemesi, MOSSAD'ın PKK yerine başka bir taşeron oluşturma çabasının engellenmesi için mutlaka yapılması gerekenler var. Bunlardan Türkiye içerisinde olanlar da var... Türkiye, Somali'nin başkenti Mogadişu'nun yaklaşık 70 kilometre kuzeyindeki Vahşeyh'de bir "Uzay Limanı" kuruyor. Bu uzay limanı tamamlandığında Türkiye Alçak Dünya Yörüngesi (LEO) ve Jeosenkron Dünya Yörüngesi (GEO) gibi konumlara milli uydularını bağımsız şekilde gönderecek. Bugün uydu fırlatma kapasitesine sahip 11 ülke var: İleride Türkiye, başka ülkelerin uydularını da ticari anlaşmalarla fırlatabilecek. Middle East Forum, mayıs çalışmasında tesisin yalnızca 2 bin kilometreye kadar menzile sahip sistemleri barındıracak şekilde tasarlandığını ve İsrail'i erişim alanı dışında bıraktığını yazdı. İsrail medyası, "Olsun füzeler bize ulaşmıyor ama destek verdiğimiz Somaliland'a ulaşabilir" gibi saçma bir itiraz içerisinde.

Yaklaşık 10 binden fazla yöneticinin katılımıyla, aralarında Türkiye'nin de bulunduğu "Arval Mobility Observatory 2026" araştırmasının sonuçlarına göre, ülkemizde her iki şirketten biri elektrikli araçlara yeşil ışık yakıyor. Türkiye'de şirketlerin yüzde 27'si filolarında en az 1 elektrikli araca sahip görünürken, binek araç filolarındaki elektrikli araç oranının önümüzdeki üç yılda yüzde 12'ye ulaşması bekleniyor. Türkiye'de elektrikli araç kullanımının önündeki engellerden birinin şarj noktaları olduğunu belirten şirketlerin oranı yüzde 68'i buluyor. Türkiye'de şirketlerin yüzde 31'i filolarında ikinci el araç kullanırken, yüzde 44'ü önümüzdeki üç yıl içinde ikinci el araçları filolarına dahil etmeyi planlıyor. Yerli elektrikli BIG.e, İngiltere'de AOS (Anadolu Otomotiv Sanayi) tarafından geliştirilen, tamamen elektrikli ticari "BIG.e", İngiltere pazarına girdi. Yaklaşık 4 metreküp iç hacme ve 1000 kg taşıma kapasitesine sahip olan araç, 9.4 kW gücündeki elektrikli motora sahip. BIG.e 10,5 kWh batarya ile 100 km, 15,7 kWh batarya ile 135 km ve 21 kWh batarya ile 170 km menzil sunuyor. A390, 89 kWsa batarya kapasitesi sayesinde, 20 inç jantlar ve Michelin PS EV lastiklerle 555 km'ye kadar (WLTP döngüsü), 21 inç jantlar ve Michelin PS 4S lastiklerle ise 503 km'ye kadar (WLTP döngüsü) menzil sunuyor.

Ancak 32 başkentte, "ABD liderlik konumundan çekilirse, NATO'ya kim liderlik edecek?" sorusunun cevabı daha çok uzun süre tartışılacak. Bu soru sorulabilirlik kazanırsa, yani Trump, 22 gün önce Fransa'nın ünlü Evian İçmelerinde G7 zirvesinde Fransa, Almanya, İtalya ve İngiltere liderlerinin yüzüne karşı, "Ben ekonomide patronum; ama siz savunmada kendi başınızın çaresine bakacaksınız!" sözlerinden dönmezse; bu 32 ülkeden dördünde yapılacak pazarlıklar çok daha ilginç olacak. Önce, muhalefet Fransa'da başkana, Almanya, İtalya ve İngiltere'de başbakana "ABD NATO'dan çekilirse, lojistik ve stratejik kapasitenin belirlenmesi ve sürdürülmesinde sorumluluğunu ülke olarak biz üstlenebilir miyiz?" diye soracaklar. 1979 doğumlu iki ana muhalefet lideri, Tino Chrupalla ve Alice Weidel, popülist-milliyetçi Almanya İçin Alternatif (AfD) partisini gerçekten o kadar "alternatif" hale getirdiler ki, Merz'in Hristiyan Demokrat Birliği (CDU/CSU) üç yıl beklemeden seçime gitmek zorunda kalabilir ve Almanya bırakın AB ve NATO liderliğini, bu örgütlerin üyeliğinden bile çıkabilir. İktidara geldiğinde Avrupa gazetelerinin "İtalya'da faşizm yeniden kazandı!" diye yazdığı İtalya Kardeşleri isimli küçük partisini iktidar yapmayı başaran Giorgia Meloni, herkesi şaşırtıp en "sert" Avrupa (ve hatta genel anlamda Batı) değerlerini savunma yanlısı olmayı başardı. Önceki gün 250'nci kuruluş yıldönümünü kutlayan ABD'nin Trump, kendisinin bile önemine inanmadığı Netanyahu'nun İran savaşında kendisini desteklemedikleri için öfkelendiği Avrupalı liderlere kızdı diye, sayılamayacak kadar çok stratejik sebeple kurduğu NATO ve elleriyle inşa ettiği AB'yi yüzüstü bırakıp yeniden bir "izolasyon siyasetine" dönmesi beklenmemeli.

Zirvenin resmi gündemi dışında daha önemli bir gelişme var: NATO yalnızca Brüksel'deki bir sekretarya ve Mons'taki askeri karargâh yapısı olmaktan çıkıp bir platforma dönüşüyor. Amaç, farklı ülkelerin unsurlarını tek bir kuvvet gibi çalıştırabilmek Yarın Ankara'da başlayacak NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, ittifak için yeni bir dönemin başlangıcı olacak. Zirvede ABD'nin, NATO müttefiklerine Washington Antlaşması'nın 5. maddesi kapsamındaki kolektif savunma taahhüdünü yeniden teyit etmesi bekleniyor. NATO da artık yavaş işleyen klasik modernizasyon yerine; birlikte çalışabilirlik, dijital entegrasyon ve "sistemlerin sistemi" anlayışını öne çıkarıyor. Bu yeni model NATO'yu sadece 5. maddeye dayalı bir savunma örgütü olmaktan çıkarıp bir güvenlik ekosistemine dönüştürüyor. Bu nedenle Ankara zirvesinde Körfez açılımı, Asya Pasifik boyutu ve savunma sanayii forumları çok önemli. Eski NATO "İçeride misiniz, dışarıda mı?" diye soruyordu. Yeni NATO ise daha çok şu soruyu soruyor: "Neye, hangi hızla ve hangi standartlarla bağlanabilirsiniz?" Ankara'da NATO Zirvesi için hummalı hazırlık sürüyor. Federasyon Başkanı Mehmet Yiğiner, "Türk misafirperverliğini göstermek için misafirlerimize su, lokum ve kolonya ikram edeceğiz" dedi.

8 Nisan'da Journal of the American Geriatrics Society dergisinde yayımlanan dikkat çekici bir araştırma, bu konuda oldukça önemli sonuçlar ortaya koydu. Üstelik bu ilişki yalnızca "Mutlu insanlar daha sağlıklıdır" gibi basit bir gözlemden ibaret değil, oldukça güçlü bilimsel analizlerle desteklenmiş durumda. Çalışmaya başlangıçta bunaması bulunmayan 9 bin 71 kişi dahil edildi. Bu süreçte 3 bin 27 kişide bunama gelişti. Araştırmanın en önemli bulgusu şuydu; İyimserlik düzeyindeki her bir standart sapmalık artış, bunama gelişme riskini yaklaşık yüzde 15 azaltıyordu. Bunamanın henüz fark edilmeyen ilk dönemleri insanların umutlarını azaltıyor, dolayısıyla düşük iyimserlik hastalığın nedeni değil, erken belirtisi olabilir düşüncesini bertaraf etmek için de araştırmacılar, takibin ilk iki yılında bunama gelişen kişileri analizlerden çıkardı.

Polonya Cumhurbaşkanı Nawrocki'nin ASELSAN ve İncirlik'te görev yapan Polonya askerlerine yaptığı ziyaretin ardından bu kez Türkiye'den bir grup milletvekili Polonya'daydı. Heyet ayrıca Doğu Çalışmaları Merkezi'nde (OSW) Rusya, Türk dış politikası ve NATO alanlarında çalışan uzmanlarla görüştü. Türkiye -Polonya Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Başkanı, AK Parti Batman Milletvekili Ferhat Nasıroğlu başkanlığındaki bir grup milletvekili, 2-4 Temmuz'da Varşova'yı ziyaret etti. Türkiye'nin Varşova Büyükelçisi Rauf Alp Denktaş'a göre son 30 günde ticaret, güvenlik ve siyaset başlıklarında karşılıklı ziyaret sayısı yaklaşık 10'a ulaştı. TBMM heyeti eğitim, altyapı, ulaştırma, enerji ve sağlık alanlarında yatırım ile ticaret mesajları verse de en çok şu sorularla karşılaştı: "Polonya bir gün Rusya ile karşı karşıya gelirse Türkiye'yi yanında görür mü?" ve "Ortak güvenlik çıkarları için ne yapılabilir?" TBMM heyeti, 15 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefine ulaşmak için yalnızca 1 milyar dolar kaldığını vurguladı; hedefi 20 milyar dolara taşımak için Polonya'nın Eximbank'ı KUKE'yi de ziyaret etti. POTİAD gibi örgütlerle buluşmalarda KUKE'nin "kullandırmaya hazır fonlarımız var" mesajı bu nedenle öne çıkarıldı. Ancak yerleşikler haklı bir soru sordu: "Yıllardır burada yaşayanlar bankada hesap açtıramazken ve oturum izni sorunları yaşarken, bu krediler nasıl kullandırılacak?" Benzer sorunlar sayıları 5 bini bulan Türk öğrenciler için de geçerli. Beşiktaş ve Galatasaray'da voleybol oynayan, Türkiye'ye yakınlığıyla bilinen Szewinski, heyeti "mutluluktan kalbim çıkacak gibi" sözleriyle karşıladı.

Bunlardan ilki "malulen emeklilik", diğeri de "engelli hakkıyla emeklilik" kavramıdır. Kişi, çalışma gücünde en az yüzde 60 kayıp olduğunu belgelese bile en az 1.800 gün prim ödemesi yoksa veya prim ödemesini borçlanma ile 1.800 güne tamamlayamıyorsa malullük aylığı alamaz. Malulen emekli olma talebinde bulunan kişinin başvuru tarihinde 1.800 gün primi yok fakat borçlanabileceği bir süre varsa ve bu süreyi borçlanması halinde prim günü sayısı 1.800'e ulaşıyorsa, bu durumda SGK sevk işlemini gerçekleştirmektedir. SGK'dan aldığı sevk ile birlikte başvurduğu sağlık kurulu tarafından çalışma gücü kaybı belirlenen sigortalının raporunda "başka birisinin sürekli bakımına muhtaç" ibaresi yer alıyorsa, bu durumda malullük aylığı bağlanması için en az 10 yıldır sigortalı olma koşulu aranmamaktadır. Örneğin ilk kez 1 Temmuz 2016 tarihinde sigortalı olmuş bir kişi, 1 Temmuz 2026 tarihine kadar 1.800 gün prim ödemiş ve çalışma gücünü en az yüzde 60 oranında kaybetmişse malul sayılır ve malullük aylığı alabilir. İlk kez 1 Ekim 2008 ve sonrasında sigortalı olan engelliler, SGK'dan alacakları sevk ile yetkili hastanelerden aldıkları sağlık raporlarındaki çalışma gücündeki kayıp oranına göre emekli olurlar. Bu açıdan, sağlık kurulu raporuna göre çalışma gücü kaybı; yüzde 50 ila yüzde 59 arasında olan sigortalılar 16 yıllık sigortalılık süresi ve en az 3.700 gün, yüzde 40 ila yüzde 49 arasında olanlar ise 18 yıllık sigortalılık süresi ve en az 4.100 gün şartlarını yerine getirdiklerinde emekli olabilirler. 1 Ekim 2008 ila 1 Ocak 2015 arasında ilk kez sigortalı olan engelliler için kademeli geçiş ile belirlenen emeklilik koşulları farklılaşır.

Bodrum Klasik Müzik Derneği tarafından piyanist Eren Levendoğlu'nun sanat yönetmenliğinde ve piyanist Gülsin Onay'ın sanat danışmanlığında düzenlenen festivalin 23 sene güçlenerek devam etmesinin mucizenin ta kendisi olduğunu ekleyerek. Bosfor Turizm'in ana sponsorluğunda ve T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın katkılarıyla gerçekleşen festival, bu yıl kapılarını 17 Temmuz Cuma günü Gümüşlük sahilindeki festival merkezinde açacak. Açılış her zamanki gibi 'Suda' olacak. Önceki senelerde de söz etmiştik; festivalin Bodrum'da inşaat sezonunun kapanıp kültür-sanat sezonunun başlayışını kutlayan bir "Son Çivi İlk Nota" konsepti var, hâlâ geçerli. 6 Eylül'e kadar devam edecek olan Gümüşlük Müzik Festivali'nde bu yıl üçü masterclass konseri olmak üzere on sekiz konser yer alacak. Bilgi almak için: https://www.gumuslukfestival.org/tr/ 27.07 Loek van den Berg Quintet (Hollanda) Suda

Bu hafta dünyanın gözü Türkiye'de olacak. Birçok ülkede Türkiye haberleri izlenecek. Özellikle AB ülkeleri Türkiye'yi daha yakından görecek. Çünkü AB ve ABD'nin beklentileri farklı, gelecek vizyonları farklı. Sonuç ya NATO değişecek ya da AB ülkeleri değişecek. Zirvede, AB liderliğine soyunan Fransa Cumhurbaşkanı Macron ile ABD Başkanı Trump'ın rekabetini de fazlasıyla göreceğiz. AB elinin güçlenmesini istiyorsa Türkiye'yi oyalama politikasını da değiştirmek zorunda. Yoksa Trump'ın tavrını ve Türkiye'ye yaklaşımını tüm dünya görüyor. 2022'deki İstanbul toplantılarında imza aşamasındayken Avrupa ülkeleri Ukrayna'nın masadan kalkmasını sağlamıştı. Konsere Rusya'nın Türkiye Büyükelçisi Sergey Vershinin de katıldı. Büyükelçi Vershinin gecede şunları söyledi: "Bu lirik besteler, halklarımızın, Türkiye ve Rusya halklarının, dünya çapında barışın savunması için onurla katlandığı zorlukları hatırlatacak. Arkamda duran sanatçıların hepsi, ünlü Türk şarkıcı hariç, askeri üniforma giymiş durumda. Ama bence hepsi çok güçlü bir barış mesajı taşıyor." Bugünlerde çok karşıma çıkan bir cümle var: "Yapacak bir şey yok' Örneğin taksidesiniz.