Apple hisseleri cuma gününü yüzde yükselişle 333.74 dolardan kapatarak şirketin piyasa değerini yaklaşık 4.88 trilyon dolara taşıdı. Aynı gün yaklaşık yüzde 3.5 değer kaybeden Nvidia'nın piyasa değeri ise 4.86 trilyon dolar seviyesinde kaldı. Böylece Apple, Nisan 2025'ten bu yana ilk kez yeniden dünyanın en değerli halka açık şirketi konumuna yükseldi. Şirketin Asya merkezli üretim ağına bağımlılığı yatırımcıları endişelendirirken, Apple hisseleri 2025'in ilk yarısında yaklaşık yüzde 15 değer kaybetti. Öte yandan Nvidia ise yapay zeka çiplerine yönelik güçlü talebin etkisiyle 2025 boyunca hızlı bir yükseliş yaşamış, haziran ayında yeniden piyasa değeri liderliğini ele geçirmişti.

Popüler uygulamalar Facebook ve Instagram'a giriş yapmaya çalışanlar, sayfaların açılmaması, gönderilen mesajların iletilememesi ve hikayeler ile fotoğrafların yüklenememesi üzerine arama motorlarında "Facebook ve Instagram çöktü mü, neden açılmıyor?" sorularına yanıt aramaya başladı. Facebook ve Instagram platformlarına erişim problemi yaşanıyor. 19 Temmuz Pazar günü sabah saatlerinde yoğunlaşan bildirimlere göre, kullanıcıların en sık karşılaştığı hata "Akış yenilenemedi" ve "Sitedeki bir sorundan dolayı hesabına şu anda ulaşılamıyor" uyarıları oldu.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, TÜRKSAT Gölbaşı Veri Merkezi'nin temelinin 22 Temmuz'da atılacağını açıkladı. 35 bin 300 metrekarelik dev tesis, yapay zekâ altyapısı, yerli yazılım teknolojisi ve yüksek güvenlik kapasitesiyle Türkiye'nin en büyük kamu veri merkezi olacak. Yaklaşık 35 bin 300 metrekarelik alana kurulacak merkez, tamamlandığında Türkiye'nin en büyük kamu veri merkezlerinden biri olarak hizmet verecek.

6. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi ekibi, dünyanın en kuzey noktalarından biri olan 81 derece enlemindeki deniz buzu hattına ulaşarak kritik veriler toplamaya başladı. Cumhurbaşkanlığı himayesinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde ve TÜBİTAK Kutup Araştırmaları Enstitüsü (KARE) koordinesinde yürütülen 6. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi (TASE-VI), tarihi bir başarıya imza attı. Türk bilim heyeti, küresel iklim değişikliğinin izlerini yerinde incelemek amacıyla dünyanın en uç noktalarından biri kabul edilen 81 derece kuzey enlemindeki deniz buzu hattına başarıyla ulaştı. Vanuatu bayraklı, 44 metre uzunluğa sahip "Sola" isimli bilimsel araştırma gemisiyle yürütülen sefer, Tromso limanından tam 1200 deniz mili uzaktaki buz hattında konumlandı. Ulusal Kutup Bilim Stratejisi doğrultusunda hareket eden 12 kişilik bilim heyeti, küresel iklim krizinin tehdit ettiği hassas ekosistemleri mercek altına alıyor.

HAVELSAN'ın komuta kontrol, veri paylaşımı, güvenli bilgi aktarımı ve sistem entegrasyonu alanındaki 4 yazılım yeteneği, Polonya'da düzenlenen CWIX Tatbikatı'nda testleri başarıyla tamamlayarak NATO sertifikasyon sürecine dahil oldu. Alınan bilgiye göre, HAVELSAN'nın geliştirdiği 4 yetenek, NATO'nun her yıl Polonya'da düzenlediği Coalition Warrior Interoperability Exploration, Experimentation, Examination Exercise (CWIX Tatbikatı) kapsamında NATO sertifikasyon sürecine dahil oldu. Şirket, 2019'da DOOB ve KAŞİF, 2023'te ADVENT CMS ve ADVENT MARTI, 2024'te KARTAL ve NONC2 ATA DLP, 2025'te ise DOOB-HQ, DOOB-TACTICAL, KAŞİF, OCTOPUS, NONC2 ATA DLP ve TDLYM ürünleriyle AV sertifikasyonu almaya hak kazandı. Bu yıl 6-26 Haziran 2026 tarihlerinde gerçekleştirilen CWIX Tatbikatı'na NATO ve Avrupa Birliği dahil 46 ülkeden, 20 farklı ilgi alanında 780 sistem ve 3 binden fazla personel katıldı.

Meta, genç kullanıcıların Meta AI ile yaptıkları sohbetlerde kendine zarar verme veya intihar eğilimi tespit edilmesi halinde ebeveynlere otomatik bildirim gönderecek yeni bir güvenlik sistemini devreye aldı. Meta AI, halihazırda kendine zarar verme niyetinden bahseden gençleri kriz yardım hatlarına yönlendiriyor ve onlara bir yetişkinle konuşmalarını tavsiye ediyordu. ChatGPT'deki "Güvenilir Kişi" (Trusted Contact) özelliği ile kullanıcılar, kendilerine zarar verme riski taşıdıkları durumlarda yapay zekanın ulaşabileceği bir arkadaş veya yakınlarını belirleyebiliyorlar.

Ülker, "Gençler hatırlamaz ama bir zamanlar çok modaydı, filan nereden koşuyor diye sormak. Emin Çölaşan'ın rahmetli Turgut Özal için başlattığı bir iftira kampanyası ile dillere düşmüş ve rakibi hadsizce kıyasıya eleştirmek için kullanılan bir üsluptu. Şimdi de yapay zeka için benzeri bir furya var;" dedi. Şimdi de yapay zeka için benzeri bir furya var; kesin birtakım amaçlara hizmet etmesi için bilinçli olarak üretilen veya kendiliğinden gelişen, açıkçası gerçek ile de pek işi olmayan efsaneleri yani mitleri tanımlamak bence hepimiz için önemli. Mit 2: Blockchain, yapay zekadaki güven sorununu kusursuz bir şekilde çözer. Mit 3: Sağlıkta hiper kişiselleştirme geldi. Mit 8: Yapay Zeka çok verimli; çevresel ayak izi aslında görmezden gelinebilir. Mit 10: Yapay Zeka işlerin çoğunu beyaz yakadan alacak. Ancak ekosisteminin tamamını kavrayabilmek için, yapay zekayı "üreten emeği" de anlamamız gerekiyor. 2025'te yayımlanan "Feeding the Machine: The Hidden Human Labor Powering AI" (Makineyi Beslemek: Yapay Zekayı Güçlendiren Gizli İnsan Emeği) kitabı bunun için oldukça iyi bir kaynak. Daha önce de belirttiğim gibi Türkiye'nin yapay zeka geleceğinin en üst düzeyde ele alındığı önemli bir buluşma oldu, bu notlarımı da konuyla birleştirerek sizinle paylaştım (https://www.instagram.com/p/DU78EceiN8N/). Yeni teknolojilerde, özellikle yapay zeka, blokzincir, kuantum bilgisayarlar ve biyoteknoloji tartışmalarında "mit" (myth) kelimesi, klasik anlamından biraz farklı kullanılır. Artık yalnızca "gerçek olmayan inanış" değil, bir teknolojinin etrafında oluşan kolektif anlatıyı da ifade ediyor. Kurucu anlatı (founding myth): Silikon Vadisi'nin "garajda başlayan girişim" hikâyesi. Aman dikkat biz delikanlı iken de "Uzay Yolu" efsane dizisi vardı. "Bu yapay zekâ her problemi çözer." gibi. Burada "mit", mutlaka yalan anlamına gelmez. Ben şimdi size yapay zeka ile ilgili 10 meşhur miti aktarayım da gelecek hakkında siz karar verin. İkinci mit yani efsane bununla ilgili: "YZ'ye güven krizini çözmek istiyorsak, sistemin yanına bir de blockchain ekleyelim, gerisi kendiliğinden gelir." Kulağa hoş gelse de, gerçek böyle değil. Birçok kurum için mesele, YZ'nin nasıl çalıştığını gerçekten anlamaktan çok, hesap verilmesi gerektiği vakit "bakın her şeyi kayıt altına alıyoruz" diyebilmekten öteye geçmiyor. Son yıllarda sağlık teknolojisi hakkında konuşurken sık sık aynı cümleleri duyuyoruz: "Veri artık her yerde, cihazlar sürekli ölçüyor, elektronik sağlık kayıtlarında her bilgi var; demek ki kişiselleştirilmiş tedavi dönemi başlamış". Teknoloji dünyasında gündemdeki bir kavram hakkındaki anlatı genellikle gerçeküstü olur: "Sistemler artık yalnızca veri işleyen araçlar olmayacak; tıpkı bir organizma gibi çevrelerini algılayan, uyumlanan, kendini güncelleyen yapılara dönüşecek." Bu cümle heyecan verici fakat gerçekle arasında ciddi bir fark vardır. Bugün elimizde olan teknoloji; daha çok "algıların genişlemesi" ile ilgili modellerde sensörler, akıllı cihazlar ve çevresel veriler birbirini besliyor ve sisteme dış dünyadan gelen bilgi akışı daha zengin hale geliyor. Modeller güncel davranışları öğrenebilmeleri için sürekli beslenmeye ihtiyaç duyuyor; kaynak tüm ekosistem yani çalışanların yazdığı e-iletiler, kullanıcıların platformlara bıraktığı içerikler, dijital ortamda yaptığınız hemen her şey ve veri akışı azaldığında modeller hızla "bayatlıyor", hata oranları artıyor ve sistemlerin karar kalitesi düşüyor. İnsanlar artık "benim verimden faydalanıyorsan, bu ilişkinin şartlarını birlikte belirleyelim" diyor. GPT-4 dönemini tanımlayan "Pattern matching" (örüntü eşleştirme) yaklaşımının yerini, akıl yürütebilen, ara adımlar oluşturabilen, problemi parçalayıp çözüme ilerleyebilen modeller almaya başladı. Artık açık kaynak ve kapalı modeller aynı ekosistemin parçaları halinde ama bu, "açık modeller her şeye çözüm" anlamına gelmiyor. Bu medyatik bir sav; "Modeller daha verimli, donanım yatırımları artıyor, veri merkezleri artık optimize gibi demek ki enerji tüketimi eskisi kadar sorun değil.". Ama bu doğru değil! Bugün hala en kritik bileşenlerden bazıları, mesela tam otonom sürüş için gereken yapay zeka, "moonshot" kategorisinde; Moonshot, birbirine bağlı onlarca teknolojinin aynı anda olgunlaşmasını gerektiren, süre ve koordinasyon gerektiren uzun soluklu projelerdir. Şirketlerin "bırakalım olgunlaşsın, zamanı gelince bakarız" demesi bir körlük yapıyor, çünkü bu devrim bu teknolojik çoklu altyapıların aynı anda uygun maliyet ve kaliteye ulaşmasıyla gerçekleşiyor. Bu nedenle teknolojiyi "yeterince ucuzladığında değerlendiririz" diyen şirketler, genellikle rakiplerini izlemekle yetiniyor. Geleceğe dair tahminler çoğu zaman "neyin mümkün olduğundan" çok, "kimin bunu söylediği" tarafından belirleniyor. "Yapabiliyorum" duygusu, "yapmalıyım" baskısına dönüşmüş. Ancak buradan çıkarılması gereken sonuç "çalışanlar daha fazla çalışmalı" değildir. 2.Çalışan için Anahtar Performans Göstergeleri (KPI) hız değil, doğruluk ve muhakeme kalitesi olmalı. 3.Sistem kapasitesi yapay zeka ile ölçülmeli, insan mesai süresiyle değil. 4.Organizasyonda yapay zeka doğru yere yerleştirilmeli. Bahsettiğim tüm bu ilkeler, yapay zekayı "kullanan" organizasyonlar ve çalışanlar için geçerli. Yazarlar, yapay zekayı bir "extraction machine" yani özünü çıkaran bir makine olarak kavramsallaştırıyor. Nairobi'deki içerik moderasyonu merkezlerinde günde 10 saat boyunca travmatik görüntüleri izleyerek onları etiketleyen çalışanlar, Uganda'da minimum ücretle veri etiketleyen gençler, Manila'daki BPO (business process outsourcing) şirketlerinde yapay zeka için veri temizleyenler, İrlanda'da seslerinin sentetik yapay zeka modelleri için kullanıldığını sonradan öğrenen seslendirme sanatçıları, Amazon depolarında algoritmik gözetim altında çalışan operatörler gibi yani yapay zekanın "otonom" görünen yüzeyinin altında devasa bir insan emeği var; kitap bunları anlatıyor. Yapay zekayı üretim gücü olarak konumlandırmaktır. Çalışanlarımız mutlu olmayacaksa yapay zeka ne işe yarar ki! Microsoft'un CEO'su Mustafa Süleyman'ın iddiasına göre gelecek 12-18 ay içinde beyaz yakalı olarak adlandırılan ve bilgisayar başında oturup iş yapan ve hukukçuların, muhasebecilerin, proje yöneticilerinin ve pazarlamacıların yerini tamamen yapay zeka alacak. (https://x.com/ft/status/2021913057065160828?s=46) Türkiye'de neler oluyor; Tech Cerebrum'un Şubat 2026'da düzenlediği Generation Next Summit Türkiye'nin yapay zeka geleceğinin en üst düzeyde ele alındığı önemli bir buluşma oldu. 2. Yapay zeka yalnızca bir verimlilik aracı değil, stratejik bir güç unsurudur. 4. Yapay zeka "ek bir araç" değil, iş süreçlerini yeniden kuran yeni bir mimaridir. Elbette yapay zeka çağını yetişmek ve geri kalmamak için hızla dönüşmek, iş yapış biçimlerimizi yapay zeka çağının gereklerine göre yeniden tasarlamak gerekiyor. Kore Cumhuriyeti Büyükelçiliği Ekonomi Bölümü Başkanı Jung-hwan LİM'in yazdıklarımla ilgili, duygusal mesaj içeren sunumdaki konuşmasının özeti şöyleydi: "Güney Kore'nin yapay zekadaki konumu bir anda ortaya çıkmış bir başarı değildir. Bu, 1960'lardan itibaren adım adım inşa edilmiş uzun bir sanayi yolculuğunun sonucudur. 1960'larda Kore'nin ihracatı peruk ve tekstil gibi emek yoğun ürünlere dayanıyordu. Bu dönem Kore'ye disiplinli üretim, zamanında teslim, düşük hata oranı ve yüksek kalite kültürünü kazandırdı. Ardından ağır sanayiye geçildi. 1973'te ilk entegre demir çelik tesisi tamamlandı. Çelik, modern sanayinin temeli olarak fabrikaların, makinelerin ve şehirlerin kurulmasını mümkün kıldı. Gemi inşa sektöründe büyük ilerleme sağlandı ve Hyundai Heavy Industries dünyanın en büyük tersanelerinden biri haline geldi. Bu süreç Kore'ye karmaşık sistemleri tasarlama ve yönetme yeteneği kazandırdı. 1980'lerde yarı iletkenlere yatırım yapıldı. 1983'te Samsung ilk DRAM bellek çipini geliştirdi. Yarı iletken üretimi yüksek hassasiyet, kalite kontrol ve sürekli Ar-Ge gerektiriyordu. Bu alandaki uzmanlık Kore'yi bellek çiplerinde dünya lideri yaptı ve yapay zeka çağının temelini oluşturan bilgi işlem gücünü sağladı. Yapay zeka yalnızca modellerden yani algoritmalardan ibaret değildir. Yapay zeka için üç temel unsur gerekir: bilgi işlem kapasitesi, yarı iletkenler ve gerçek dünya uygulamaları. Kore bu üç alanda da güçlüdür. Özellikle HBM (Yüksek Bant Genişlikli Bellek) üretiminde Kore lider konumdadır. GPU'ların etkin çalışabilmesi için hızlı veri akışı sağlayan bellek gereklidir ve bu darboğazı HBM çözer. 2026 tahminlerine göre SK Hynix ve Samsung, küresel HBM pazarının büyük bölümünü tedarik edecektir. Kore, yapay zekayı yalnızca araştırma alanında değil, gerçek üretim süreçlerinde kullanmaktadır. Samsung üretim hatalarını tahmin etmekte, Hyundai üretim anormalliklerini tespit etmekte, SK enerji verimliliğini artırmaktadır. Naver, LG ve Samsung kendi yapay zeka modellerini geliştirmektedir. Yapay zeka Kore için ulusal stratejik önceliktir. 2027 yılına kadar 50 milyar dolarlık yatırım planlanmıştır. 30.000'den fazla GPU'ya sahip ulusal bir bilgi işlem merkezi kurulacak ve 200.000 üst düzey yapay zeka uzmanı yetiştirilecektir. Türkiye'nin genç nüfusu ve yazılım yeteneği çok iyidir. Türkiye'nin medyan yaşı 34'tür, Avrupa Birliği'nden 10 yaş düşüktür. Türkiye'nin insan kaynağı önemli bir avantajdır. Peak Games'in satışı, Trendyol ve Getir gibi şirketlerin veri temelli uygulamaları, Türkiye'nin yapay zekâyı gerçek hizmetlere dönüştürmedeki mühendislik kapasitesini göstermektedir. Cerebrum Tech ve Avatar jet gibi şirketlerin sergilediği ilham verici vizyon, basit model geliştirmenin önüne geçerek yapay zekayı gerçek insan etkileşimleriyle birleştiriyor. Kore ve Türkiye birbirini mükemmel bir şekilde tamamlıyor. Kore, yapay zeka yarı iletkenleri, bilgi işlem altyapısı ve derin üretim deneyimi getiriyor. Türkiye ise genç yazılım yeteneği, çevik hizmet geliştirme ve son derece stratejik bir coğrafi konum getiriyor. Biz rekabet etmiyoruz. Güçlü yönlerimiz mükemmel bir yapboz gibi birbirine uyuyor. 1950'lerde 20.000'den fazla Türk genci, hiç bilmedikleri bir ülke için binlerce kilometre yol kat etti. Onların cesareti ve fedakarlığı sadece tarihteki bir anı korumakla kalmadı; o ülkenin tüm geleceğini mümkün kıldı. Kore, o asil temel üzerine endüstriler kurdu, ileri teknolojiyi geliştirdi ve bugün küresel yapay zeka merkezinin kalbini oluşturan bir ulusa dönüştü. Kore halkı bu dayanışmanın derin anlamını bir gün bile unutmadı. Ve şimdi yeni bir çağın kapısında birlikte duruyoruz. Eğer'Geçmişin Kardeşleri' savaş çağında birbirlerini koruduysa, 'Bugünün Kardeşleri' teknoloji çağında birlikte şanlı bir gelecek inşa etmelidir. Kore'nin inşa ettiği sağlam teknolojik kökler, Türk gençliğinin kaynayan yenilikçi enerjisiyle buluştuğunda, ikimizin de tek başına hayal bile edemeyeceği bir gelecek yaratacağız. Yapay zeka teknolojiden çok daha fazlasıdır. Bu, ne tür bir gelecek kurmayı seçeceğimize dair derin bir sorudur. Ve ben Kore ile Türkiye'nin o harika geleceği birlikte inşa etmek için mükemmel ortaklar olduğundan kesinlikle eminim. Kore Cumhuriyeti Büyükelçiliği, küllerden yapay zekaya uzanan bu onurlu yolculukta en güçlü yoldaşınız olarak yanınızda duracaktır. Ve şimdi bir sonraki bölüm geldi; onu birlikte yazmak zamanı." Tech Cerebrum ve Yönetim Kurulu Başkanı Erdem Erkul'un ülkemizin Egemen Yapay Zeka (Sovereign AI) geliştirmesi konusundaki çabalarını çok takdir ediyorum.